Σάλο έχει προκαλέσει η εμφάνιση σε διαδικτυακή δημοπρασία αδημοσίευτων φωτογραφιών που φέρονται να αποτυπώνουν την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών αντιστασιακών στο Σκοπευτήριο Καισαριανής, την 1η Μαΐου 1944. 📆 Το υλικό, που μέχρι σήμερα δεν ήταν γνωστό ότι υπήρχε, δημοσιοποιήθηκε 82 χρόνια μετά το ιστορικό γεγονός και – εφόσον επιβεβαιωθεί η αυθεντικότητά του – ενδέχεται να αποτελέσει μοναδικό οπτικό τεκμήριο μιας από τις πιο σκοτεινές σελίδες της γερμανικής Κατοχής στην Ελλάδα.
🕯️ Το αδημοσίευτο υλικό και η διαδικτυακή πώληση
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που συνοδεύουν τη σχετική αγγελία, οι εικόνες εντοπίστηκαν σε άλμπουμ που αποδίδεται σε Γερμανό αξιωματικό, ο οποίος υπηρετούσε σε μονάδα με έδρα τη Μαλακάσα την περίοδο της Κατοχής. Το φωτογραφικό υλικό αναρτήθηκε προς πώληση στην πλατφόρμα eBay από πωλητή με έδρα το Βέλγιο, χωρίς να αναφέρεται ο δημιουργός των λήψεων.
Η ύπαρξη της αγγελίας έγινε γνωστή μέσω ανάρτησης της σελίδας Greece at WWII Archives στο Facebook, πυροδοτώντας έντονη δημόσια συζήτηση. 🔎 Στο επίκεντρο βρίσκεται τόσο το ζήτημα της γνησιότητας των φωτογραφιών όσο και το ηθικό ερώτημα της εμπορικής διακίνησης ιστορικού υλικού που συνδέεται με εγκλήματα πολέμου. Μέχρι στιγμής, καμία επίσημη αρχή ή ιστορικό αρχείο δεν έχει επιβεβαιώσει την αυθεντικότητα των εικόνων, ωστόσο ιστορικοί και ερευνητές έχουν ήδη κινητοποιηθεί.
⚖️ Η εκτέλεση της 1ης Μαΐου 1944
Η εκτέλεση των 200 κομμουνιστών κρατουμένων στην Καισαριανή αποτελεί ένα από τα πλέον αποτρόπαια εγκλήματα των ναζιστικών στρατευμάτων κατοχής στην Ελλάδα. Οι περισσότεροι εκ των εκτελεσθέντων ήταν πολιτικοί κρατούμενοι, αρκετοί από τους οποίους είχαν μεταφερθεί από το Στρατόπεδο Χαϊδαρίου.
Η μαζική εκτέλεση πραγματοποιήθηκε ανήμερα της Εργατικής Πρωτομαγιάς, ως αντίποινα για τον θάνατο Γερμανού στρατηγού και τριών αξιωματικών που τον συνόδευαν, καθώς και για τον τραυματισμό στρατιωτών σε επίθεση στους Μολάους, στις 27 Απριλίου 1944. Η θυσία των 200 έχει καταγραφεί στη συλλογική μνήμη ως σύμβολο αντίστασης και αξιοπρέπειας απέναντι στον φασισμό. ✊
🟥 Η ανακοίνωση του ΚΚΕ
Σε ανακοίνωσή του, το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας (ΚΚΕ) χαρακτήρισε τις φωτογραφίες «ιστορικά τεκμήρια και ντοκουμέντα ανεκτίμητης αξίας», επισημαίνοντας ότι, εφόσον επιβεβαιωθούν ως αυθεντικές, αποτελούν το μοναδικό φωτογραφικό ντοκουμέντο της εκτέλεσης.
Το κόμμα υπογραμμίζει πως «η αξία τους δεν μετριέται με το χρήμα» και ότι «η θέση τους δεν βρίσκεται στο εμπόριο, σε ιδιωτικές συλλογές και σε ηλεκτρονικές δημοπρασίες». Παράλληλα, θέτει ζήτημα ευθύνης του κράτους ώστε τα ντοκουμέντα να αποκτηθούν και να αποδοθούν σε δημόσιους φορείς, όπως το μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, ο Δήμος Χαϊδαρίου και το ΚΚΕ, προκειμένου να είναι προσβάσιμα στον λαό και τη νεολαία.
Το ΚΚΕ προαναγγέλλει την κατάθεση συγκεκριμένης πρότασης για την αξιοποίηση των φωτογραφιών, εφόσον διασφαλιστεί η αυθεντικότητά τους.
🗣️ Παρέμβαση Αλέξη Χαρίτση
Στο ζήτημα παρενέβη και ο πρόεδρος της Νέα Αριστερά, Αλέξης Χαρίτσης, ο οποίος σε ανάρτησή του έκανε λόγο για «συγκλονιστικό γεγονός» και τόνισε την ανάγκη ίδρυσης Μουσείου της Εθνικής Αντίστασης στην Αθήνα.
«Είναι υποχρέωση της Πολιτείας. Είναι χρέος στη Δημοκρατία», σημείωσε, καλώντας το Υπουργείο Πολιτισμού να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε οι φωτογραφίες να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Όπως ανέφερε, η Καισαριανή «είναι το τραύμα μας, είναι η μνήμη μας, είναι ο οδηγός μας», προσδίδοντας ιδιαίτερο συμβολικό βάρος στις εικόνες που ήρθαν στο φως.
Η υπόθεση των φωτογραφιών από την εκτέλεση της 1ης Μαΐου 1944 ανοίγει έναν ευρύτερο διάλογο για τη διαχείριση της ιστορικής μνήμης, την ευθύνη της Πολιτείας και τα όρια της εμπορευματοποίησης του παρελθόντος. 📚 Η τελική απάντηση θα δοθεί τόσο από την ιστορική έρευνα όσο και από τις θεσμικές πρωτοβουλίες που ενδεχομένως θα ακολουθήσουν, σε μια στιγμή που η συλλογική μνήμη δοκιμάζεται ανάμεσα στην αγορά και την Ιστορία.
