† ΚΥΡΙΑΚΗ ΙΓ΄ΜΑΤΘΑΙΟΥ. Ἀπόδοσις τῆς μνήμης τῆς ἀποτομῆς τῆς τ. κεφαλῆς Ἰωάννου τοῦ προδρόμου· Ἀλεξάνδρου (†340), Ἰωάννου (†595), Παύλου (†784) πατριαρχῶν Κωνσταντινουπόλεως.
Το Ευαγγέλιο της Κυριακής
Η σημερινή ευαγγελική περικοπή μιλά για την παραβολή των κακών γεωργών (Ματθ. 21, 33 – 42), την οποία συναντάμε επίσης στο κατά Μάρκον και στο κατά Λουκάν Ευαγγέλιο. Ο Χριστός εισέρχεται στο Ναό των Ιεροσολύμων και διδάσκει το λαό. Τότε οι αρχιερείς και οι πρεσβύτεροι, γεμάτοι αγανάκτηση για το θείο έργο του Ιησού, Τον ρωτούσαν με ποια εξουσία ενεργεί και ποιος Του την παραχώρησε. Ο Κύριος, θέλοντας να απαντήσει σ’ αυτούς και να τους διδάξει, λέει την παραβολή των δυο υιών και αμέσως μετά την σημερινή παραβολή. Στην παραβολή αναφέρεται ότι κάποιος οικοδεσπότης φύτεψε αμπέλι, το περίφραξε, έκτισε πύργο και πατητήρι και στη συνέχεια το ενοικίασε σε κάποιους γεωργούς. Την εποχή της καρποφορίας ο οικοδεσπότης έστειλε τους δούλους του για να πάρουν μερίδιο από τους καρπούς από τους γεωργούς, αλλά αυτοί τους έδειραν, τους λιθοβόλησαν, τους σκότωσαν. Τα ίδια ακριβώς έκαναν και όταν έστειλε δεύτερη φορά άλλους δούλους. Ο οικοδεσπότης δείχνει μακροθυμία και στέλνει τον υιό του, σκεπτόμενος ότι αυτόν θα τον σεβαστούν. Οι γεωργοί όμως σκοτώνουν κακήν κακώς και τον υιό του. Η παραβολή ολοκληρώνεται με την ερώτηση του Ιησού τί πρέπει να πράξει ο οικοδεσπότης, και με την απόκριση αυτών, ότι πρέπει να εξολοθρεύσει τους γεωργούς και να το δώσει το αμπέλι σε άλλους. Οικοδεσπότης στο «αμπέλι» είναι ο ίδιος ο Θεός. Ο ισραηλιτικός λαός είναι το πνευματικό «αμπέλι» και φράχτης του, όπως πολύ ωραία ερμηνεύει ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο νόμος του Μωϋσή. Γεωργοί είναι οι αρχιερείς και οι άρχοντες του λαού και κατάλληλος καιρός για τη συγκομιδή η εποχή των Προφητών, έως και του Ιωάννου του Προδρόμου, που ήρθαν ως απεσταλμένοι του Θεού, για να συγκεντρώσουν τους καρπούς της αλήθειας που εμπιστεύθηκε ο Θεός στο λαό Του. Η ιστορία όμως όλων εκείνων των απεσταλμένων του Θεού είναι φοβερά τραγική. Οι γεωργοί έγιναν εγκληματίες! Οι άρχοντες φόνευσαν τους Προφήτες! Ο Μιχαΐας δάρθηκε, ο Ησαΐας πριονίσθηκε, ο Ζαχαρίας λιθοβολήθηκε, ο Ιερεμίας πνίγηκε σε λάκκο, ο Τίμιος Πρόδρομος με τη ζωή της αλήθειας και με την τίμια γλώσσα του κηρύγματός του ήρθε αντιμέτωπος με τον Ηρώδη, για να αποκεφαλισθεί τελικά απ’ αυτόν. Ο άγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος γράφει χαρακτηριστικά: «Εκείνοι που δεν είχαν να δώσουν, αν και ήταν οφειλέτες, δεν έπρεπε να αγανακτούν ούτε να επιδεικνύουν σκληρότητα, αλλά να παρακαλούν. Αυτοί όμως όχι μόνο αγανάκτησαν, αλλά και γέμισαν τα χέρια τους με αίμα. Αν και έπρεπε να τιμωρηθούν, ζήτησαν να γίνουν τιμωροί. Γι’ αυτό και έστειλε και δεύτερους και τρίτους απεσταλμένους, για να αποδειχθεί η κακία τους και η φιλανθρωπία του Θεού». Μετά τους Προφήτες ο Θεός, έχοντας εξάντλησε, θα μπορούσαμε να πούμε, το έλεός και την φιλανθρωπία Του, έστειλε τον Υιό Του, για να συνετίσει τους γεωργούς, για να βάλει τάξη στο «αμπέλι». Όμως τα πράγματα άλλαξαν; Όχι. Μισήθηκε ο Υιός, δεν αναγνωρίσθηκε από τους θρησκευτικούς ηγέτες, περιφρονήθηκε, συκοφαντήθηκε, διώχθηκε έξω από το «αμπέλι», από την αγία Σιών, κι εκεί σταυρώθηκε από εκείνους που τόσο αγάπησε! Στην ερώτηση του Κυρίου πώς πρέπει να αντιμετωπίσει ο οικοδεσπότης τους γεωργούς εκείνους, οι αρχιερείς και οι πρεσβύτεροι απάντησαν ότι πρέπει να τους εξολοθρεύσει με τον χειρότερο τρόπο και το αμπέλι να το δώσει σε άλλους γεωργούς. Κατά τον Άγιο Ιωάννη τον Δαμασκηνό, οι ίδιοι με τον τρόπο τους υπογράφουν την καταδίκη τους, αφού ως ιερείς είχαν το χάρισμα της ιερωσύνης και, χωρίς να το γνωρίζουν, προφήτευσαν αληθινά. Ο οικοδεσπότης-Θεός τώρα πήρε το «αμπέλι» από τα χέρια των κακών γεωργών και των αναξίων αρχόντων και το έδωσε σε άλλους γεωργούς, τον νέο Ισραήλ, τους χριστιανούς. Η Εκκλησία, ως «Θεοῦ γεώργιον» και «Θεοῦ οἰκοδομή», είναι η αισχύνη του παλαιού Ισραήλ. Μέσα από τη σημερινή παραβολή προβάλλεται με εντυπωσιακό τρόπο η χωρίς όρια αγάπη του Θεού για τον κόσμο, παρά τις αμαρτωλές και εχθρικές εν πολλοίς αντιδράσεις του προς Αυτόν. Ο Άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός λέει ότι ο Υιός και Λόγος του Θεού κατέβηκε κατ’ οικονομία για χάρη μας στη γη και φανέρωσε έτσι τον υπερβολικό πλούτο της αγάπης Του προς εμάς. Διότι ενώ εμείς Τον μισήσαμε, Τον απαρνηθήκαμε και γίναμε δούλοι σε άλλον, Αυτός όμως έμεινε σταθερός, έχοντας αμετάβλητη την προς εμάς αγάπη του. Και σήμερα δεν λείπουν οι κακοί γεωργοί, αλλά και όλοι εκείνοι που με κάθε τρόπο, χωρίς να ντρέπονται τον Κύριο του «αμπελιού», αμαρτάνουν και αποκόπτουν την ύπαρξή τους από το «κλήμα» της Εκκλησίας! Οι κακοί αυτοί γεωργοί του αμπελώνα της Εκκλησίας, όσο κι αν κοπιάζουν, δεν πρόκειται πια να καταστρέψουν το «αμπέλι» του Θεανθρώπου Ιησού Χριστού, γιατί είναι ποτισμένο με το πανάχραντο αίμα Του, γιατί είναι αυτό το ίδιο το σώμα Του! Ο Ιησούς Χριστός είπε πως «Εγώ είμαι η άμπελος, εσείς τα κλήματα». Δηλαδή οι χριστιανοί έχουμε κληθεί να είμαστε τα ζωντανά κλαδιά της «αμπέλου» του Σώματος του Χριστού, της Εκκλησίας. Αυτό έχει πολύ μεγάλη σημασία για τον κάθε πιστό. Ας μείνει ο καθένας μας «κλήμα» Χριστού, ενωμένος με την πηγή των χυμών, το Θεάνθρωπο Κύριό μας. Εκείνος θα τιμήσει την αγάπη μας, θα εκτιμήσει τη θυσία μας. Είμαστε σήμερα το «κλήμα» της Εκκλησίας Του στη γη, αύριο θα μας κάνει υιούς και της ατελεύτητης Βασιλείας Του. Είναι λίγο αυτό; Γένοιτο!
Το Συναξάρι της Κυριακής
1. Άγιοι Αλέξανδρος, Ιωάννης και Παύλος ο νέος, Πατριάρχες Κωνσταντινούπολης
Eις τον Aλέξανδρον.
Σχοίνους διαδρὰς Ἀλέξανδρε σαρκίου,
Σχοίνισμα κλήρου χρηματίζεις Κυρίου.
Eις τον Iωάννην.
Σκυθρωπὰ τὰ πρόσωπα τῆς Ἐκκλησίας,
Στέρησιν οὐ φέροντα τὴν Ἰωάννου.
Eις τον Παύλον.
Δρόμους ὁ Παῦλος ἐκλιπὼν τοὺς τοῦ βίου,
Εὕρηκε παῦλαν τῶν πόνον τῶν τοῦ βίου.
Τριττὺς τῇ Τριάδι τριακοστῇ νῦν πάρα ἔστη.
Άγιος Αλέξανδρος Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης
Ήταν, όπως λέγουν, «ἀποστολικοῖς χαρίσμασι λαμπρυνόμενος». Σαν πρεσβύτερος ακόμα, διακρινόταν για τη μεγάλη του ευσέβεια, την αρετή και την αγαθότητα του. Στην Α’ Οικουμενική σύνοδο, που έγινε στη Νίκαια της Βιθυνίας, ο τότε Πατριάρχης τον εξέλεξε αντιπρόσωπο του. Και όταν στη Σύνοδο αυτή καταδικάστηκε ο Άρειος, ο Αλέξανδρος, αν και γέροντας 70 χρονών, δέχθηκε να περιοδεύσει στη Θράκη, Μακεδονία, Θεσσαλία και στην υπόλοιπη Ελλάδα, για να διδάξει και να γνωστοποιήσει τα ορθά δόγματα των αποφάσεων της Συνόδου της Νικαίας. Αλλά ενώ βρισκόταν στην περιοδεία αυτή, ο πατριάρχης Μητροφάνης απεβίωσε. Όρισε όμως διάδοχο του τον Αλέξανδρο, διότι, παρά το γήρας του, είχε τα κατάλληλα εφόδια για τη διακυβέρνηση της αρχιεπισκοπής της πρωτεύουσας. Πράγματι, σαν Πατριάρχης ο Αλέξανδρος ανταποκρίθηκε σωστά στις δύσκολες περιστάσεις των καιρών. Τότε ο Άρειος είχε εξαπατήσει το βασιλιά Κωνσταντίνο ότι δήθεν πιστεύει ορθά. Και ο βασιλιάς διέταξε τον Αλέξανδρο να αφήσει τον Άρειο να μετέχει της Θείας Κοινωνίας. Ο Αλέξανδρος, λυπημένος, προσευχήθηκε στο Θεό και ζήτησε τη βοήθεια Του. Η δέηση του Ιεράρχη εισακούσθηκε. Και το πρωί που ο Άρειος με πομπή θα πήγαινε στην εκκλησία, βρέθηκε το σώμα του σχισμένο και σκωληκόβρωτο! Ο Άγιος Αλέξανδρος απεβίωσε ειρηνικά το 337 μ.Χ.
Άγιος Ιωάννης Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης
Πρόκειται μάλλον για τον Ιωάννη τον ονομαζόμενο Ξιφιλίνο, που διαδέχτηκε τον Πατριάρχη Κωνσταντίνο τον Γ’. Γεννήθηκε το 1006 μ.Χ. στην Τραπεζούντα και διακρίθηκε για τη μεγάλη του παιδεία και τα μεγάλα πολιτικά αξιώματα που είχε καταλάβει. Κατόπιν όμως αποσύρθηκε σε κάποια μονή της Βιθυνίας, όπου μόνασε 10 χρόνια. Από κει προσκλήθηκε για να καταλάβει τον πατριαρχικό θρόνο. Χειροτονήθηκε ιερέας, και μετά μια εβδομάδα – την 1η Ιανουαρίου 1064 μ.Χ. – επίσκοπος. Ο Ιωάννης λειτουργούσε και κήρυττε κάθε μέρα στους ναούς της πρωτεύουσας, επισκεύασε τις εικόνες της Αγίας Σοφίας, και μοίραζε δωρεάν ψωμί και σιτάρι στους φτωχούς. Πέθανε το 1075 μ.Χ., και να πως τον περιγράφει ένας από τους συγχρόνους του: «ἀνεφάνη ἀνὴρ πρώτον μὲν καθαρώτατος καὶ ἁγνότατος καὶ πρὸ παντὸς ρύπου σωματικοῦ καθάπαξ ἀπεχόμενος. Ἔπειτα δὲ τὰ εἰς καταφρόνησιν χρημάτων καὶ ἀκτημοσύνην τελείαν καὶ τὴν πρὸς τοὺς πένητας φιλανθρωπίαν καὶ μετάδοσιν κατ᾿ οὐδὲν ἐλάττων τοῦ περιβόητου ἐκείνου Ἐλεήμονος, καὶ ταῖς ἄλλοις δὲ ἀρεταῖς πάσαις συλλήβδην εἰπεῖν ἀφθόνως κοσμούμενος, ἀλλὰ καὶ τῷ λόγῳ πολύς, καὶ παιδεύσεως πάσης μετειληχῶς καὶ νομομαθείς ἐξαίρετος».
Άγιος Παύλος ο νέος, Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης
Για τον Πατριάρχη Παύλο δεν έχουμε σαφείς και συγκεκριμένες πληροφορίες. Μερικοί νομίζουν ότι πρόκειται για τον Παύλο τον Γ’. Αυτός πατριάρχευσε το 687 – 693 μ.Χ. Προήδρευσε της Πενθέκτης λεγομένης Συνόδου. Άλλοι νομίζουν, ότι πρόκειται για τον Πατριάρχη Παύλο τον Δ’. Αυτός καταγόταν από την Κύπρο και έλαμψε, κατά τον Θεοφάνη, στα λόγια και στα έργα. Ανέβηκε στον θρόνο το 780 μ.Χ. παραιτήθηκε δε στα τέλη Αυγούστου του 784 μ.Χ. και αποσύρθηκε στη Μονή Φλώρου, όπου έζησε σαν απλός μοναχός μόνο δύο ή τρεις μήνες από την παραίτηση του. Ανήκε στους ζηλωτές της Ορθοδοξίας και διακρίθηκε για της ελεημοσύνες του. (Προ του 12ου αιώνα μ.Χ., η μνήμη του εορταζόταν στις 2 Σεπτεμβρίου).
2. Όσιος Φαντίνος θαυματουργός
Καὶ γῆν ὑπελθὼν θαυματουργὸς Φαντῖνος,
Ἄνωθεν ἡμῖν μάννα θαυμάτων βρύει.
Φαντῖνος βιότου ἀνεχάζετο ἐν τριακοστῇ.
Ο Όσιος Φαντίνος καταγόταν από την Καλαβρία της Ιταλίας. Ο πατέρας του ονομαζόταν Γεώργιος, η δε μητέρα του Βρυαίνη. Από μικρός αφοσιώθηκε στην υπηρεσία της πίστης και ήταν τόσο ενάρετος και μορφωμένος, ώστε να τον παρακολουθούν και πολλοί μαθητές, που τους δίδασκε την έμπρακτη ευσέβεια. Σε ηλικία 60 χρονών, αφού πήρε δύο από τους μαθητές του, τον Βιτάλιο και τον Νικηφόρο, πήγε στην Πελοπόννησο, οπού εγκαταστάθηκε για λίγο καιρό στην Κόρινθο και έφερε πολλές ψυχές στη Σωτηρία. Κατόπιν επισκέφθηκε την Αθήνα, όπου προσκύνησε στον ναό της Θεοτόκου. Έπειτα πήγε στη Λάρισα και από κει στη Θεσσαλονίκη. Εδώ έμεινε οκτώ ολόκληρα χρόνια υπηρετώντας το Ευαγγέλιο και απεβίωσε ειρηνικά υπέργηρος το 974 μ.Χ.
3. Άγιοι Έξι Μάρτυρες που μαρτύρησαν στη Μελιτινή
Εξάστερόν τι Xριστομαρτύρων σέλας,
Δύναν θαλάσσης ένδον εκλάμπει πόλω.
Μαρτύρησαν, αφού τους έπνιξαν μέσα στη θάλασσα.
4. Όσιος Σαρματάς
Ήκει καταπτάς Άγγελος Θεού Λόγου,
Λέγων έγειραι Σαρματά χαίρων έπου.
Ο Όσιος Σαρματάς ήταν ασκητής της ερήμου και απεβίωσε ειρηνικά. Ο Όσιος Νικόδημος ο Αγιορείτης αναφέρει στον Συναξαριστή του: O Όσιος ούτος Σαρματάς αναφέρεται παρά τω Eυεργετινώ, σελ. 381, ότι νηστεύων πάντοτε και εγκρατευόμενος, τόσον πολλά ενίκησε τον ύπνον, ώστε οπού εάν έλεγεν εις αυτόν, ύπαγε από λόγου μου, επήγαινεν· εάν δε πάλιν έλεγεν αυτώ, ελθέ, ήρχετο. Eις δε τον Παράδεισον των Πατέρων γράφεται περί του Σαρματά τούτου, ότι είς καθήμενος εν τη ησυχία, ηρώτησεν αυτόν λέγων· «Oι λογισμοί λέγουσί μοι, ύπαγε έξω και παράβαλε τοις αδελφοίς». O δε Σαρματάς απεκρίθη· «Mη ακούσης αυτών· αλλ’ ειπέ, ιδού ήκουσά σου το πρώτον, νυν δε, ου δύναμαί σου ακούειν». Kαι πάλιν άλλος ηρώτησεν αυτόν λέγων· «Oι λογισμοί λέγουσί μοι, μη εργάζου, αλλά φάγε, πίε, κοιμώ». O δε γέρων είπεν αυτώ· «Όταν πεινάς (ήγουν με υπερβολήν και αποκάμης) τότε φάγε. Kαι όταν διψάς (μέ υπερβολήν, ώστε οπού να μη δύνασαι πλέον να υποφέρης) τότε πίε. Kαι όταν αγρυπνήσης (πολλά, ώστε να μη ημπορής να υπομείνης) τότε κοιμώ».
5. Οσία Βρυαίνη
Ἐκ γῆς Βρυαίνη, χαρίτων θεία βρύσις,
Μετωχετεύθη ζῶσαν εἰς πηγὴν ἄνω.
Τριακοστῇ ἐκ τῶν τῇδε Βρυαίνη, εἰς πόλον εἰσήχθη.
Η Οσία Βρυαίνη ίσως να είναι η μητέρα του Οσίου Φαντίνου και απεβίωσε ειρηνικά.
6. Άγιοι Δεκαέξι Μάρτυρες οι Θηβαίοι
Ἐρεῖς ἀριθμοῦ τυγχάνειν ἕξ καὶ δέκα
Τμηθέντας ἄνδρας ἀρτιάκις ἀρτίου
Οι Άγιοι Δεκαέξι Μάρτυρες οι Θηβαίοι μαρτύρησαν δια ξίφους.
7. Άγιος Ευλάλιος ο Ιεράρχης
Ων Eυλάλιος εύλαλος τέτιξ μάλα,
Xειμώνος ώρα του τέλους σιγήν άγει.
Ο Άγιος Ευλάλιος, που ίσως καταγόταν από την Κύπρο, απεβίωσε ειρηνικά.
8. Άγιοι Φήλιξ ο επίσκοπος, Ιανουάριος ο πρεσβύτερος, Φορτουνάτος και Σεπτεμίνος
Εις τον Φήλιξ
Tμηθείς κεφαλήν ιεράν λύθρω χρίη,
Kαι χρίσμα κοσμείς ιερωσύνης Φίληξ.
Εις τον Ιαννουάριον
Άρας φόνου σίδηρον ο πνέων φόνου,
Aίρει κεφαλήν την Iαννουαρίου.
Εις τον Φουρτουνιανόν
Oυ μη με πλήξης, όστις εί ταχύ ξίφει,
Φουρτουνιανός εμβριμώμενος λέγει.
Εις τον Σεπτιμίνον
O πάντα σεπτός εν βίω Σεπτιμίνος,
Πάνσεπτον εύρε και τέλος διά ξίφους.
Όλοι μαρτύρησαν κατά τον διωγμό του Διοκλητιανού, εναντίον των χριστιανών. Ο Φήλιξ ήταν επίσκοπος σε κάποια πόλη της Ιταλίας και ο Ιανουάριος πρεσβύτερος της επισκοπής του και στενός συνεργάτης του στη διδασκαλία και τις κατακτήσεις του Ευαγγελίου. Οι άλλοι δύο διακρίνονταν σαν οι πιο ένθερμοι πιστοί, εργαζόμενοι και αυτοί για την εξάπλωση της χριστιανικής ζωής, και χρησιμοποιούνταν για την αλιεία ψυχών από τον ευσεβή και δραστήριο επίσκοπο τους. Όμως, ο ειδωλολάτρης άρχοντας, ζήτησε από τον επίσκοπο Φήλικα να του παραδώσει τα Ιερά βιβλία της επισκοπής. Ο επίσκοπος αρνήθηκε, λέγοντας του, ότι τα ιερά βιβλία των χριστιανών έχουν ορισθεί να υπηρετούν στην πνευματική τους ζωή. Αμέσως τότε τον φυλάκισαν. Επειδή όμως και με το μέσο αυτό δεν κατόρθωσαν τίποτα, τον εξόρισαν μαζί με τον πρεσβύτερο Ιανουάριο, τον Φορτουνάτο και τον Σεπτεμίνο. Μετά από ένα περιπετειώδες ταξίδι στη θάλασσα, τους έφεραν στη Λυκαονία της Μικράς Ασίας. Εκεί ακολούθησαν νέες απειλές και βάσανα, αλλά η αφοσίωση των Αγίων προς το Χριστό διατηρήθηκε η ίδια. Μετά από μερικούς μήνες, θανατώθηκαν με αποκεφαλισμό.
9. Όσιος Φύλαξ
Άγνωστος στους Συναξαριστές. Αναφέρεται στον Ιεροσολυμιτικό Κώδικα 1096 φ. 123 ως έξης: «Μνήμη των οσίων πατριαρχών Αλεξάνδρου, Ιωάννου και Παύλου του νέου και του οσίου Φύλακος» (Βλ. Δημητριεύσκη, τυπικά Β’ σελ. 55).
10. Όσιος Αλέξανδρος ηγεμόνας της Ρωσίας
Ο Όσιος Αλέξανδρος υπήρξε άρχοντας Βλαδημηρίας και Νεαπόλεως της Ρωσίας και έγινε μοναχός με το όνομα Αλέξιος. Απεβίωσε ειρηνικά το 1263 μ.Χ. Ακολουθία του Οσίου αυτού συνέταξε ο Κωνσταντίνος Οικονόμος.
11. Άγιος Φιλωνίδης ο Ιερομάρτυρας
Ο Ιερομάρτυρας Φιλωνίδης (ή Φιλονείδης) γεννήθηκε στην Κύπρο γύρω στο 250 μ.Χ. Σε νεαρή ηλικία κλήθηκε να υπηρετήσει την Εκκλησία του Χριστού στο Κούριο, μια πόλη μεγάλη και περιώνυμη για τη λατρεία του Απόλλωνα, στην αρχή ως αναγνώστης, ύστερα ως διάκονος και πρεσβύτερος και μετά τον θάνατο του επισκόπου του Κουρίου ως επίσκοπος. Όταν ξέσπασε ο τρομερός διωγμός του Διοκλητιανού, ο τότε ηγεμόνας της Κύπρου Μάξιμος, συνέλαβε τον Άγιο Φιλωνίδη και τον έριξε στη φυλακή μαζί με τα τρία πνευματικά παιδιά του, τον ιερέα Αριστοκλή, τον διάκονο Δημητριανό κι τον αναγνώστη Αθανάσιο. Ένα πρωί, μόλις η αγία συντροφιά τέλειωσε την κατανυκτική της προσευχή τρεις δήμιοι μπήκαν μέσα στο κελί κι έσυραν έξω τον ιερέα Αριστοκλή, τον διάκονο Δημήτριο και τον αναγνώστη Αθανάσιο και τους θανάτωσαν με βίαιο τρόπο. Στον Άγιο Φιλωνίδη, είπαν να θυσιάσει στα είδωλα, αλλιώς θα τον ξεγύμνωναν και μεθυσμένοι σάτυροι θα ασελγούσαν στο σώμα του. Ο ιερομάρτυρας πάγωσε κυριολεκτικά, όταν το έμαθε και αφού προσευχήθηκε για πολλή ώρα με δάκρυα, σηκώθηκε, κάλεσε κοντά του μερικούς απ’ τους κρατουμένους αδελφούς και τους φανέρωσε τις διαθέσεις του άρχοντα και την απόφαση του για αυτοθυσία. Ήθελε να μη σκανδαλισθεί κανένας από τον τρόπο που θα πέθαινε. Μετά σύρθηκε σιγά – σιγά σ’ ένα διάδρομο κι από μια μυστική θυρίδα ανέβηκε σ’ ένα ψηλό γκρεμό. Εκεί σκέπασε το πρόσωπο του με τον επενδύτη του, έκαμε τρεις φορές το σημείο του σταυρού κι ύστερα ρίχτηκε κάτω. Προτού το σώμα αγγίσει τη γη, η αγία ψυχή του ιερομάρτυρα λεύτερη πέταξε στον ουρανό.
12. Ανακομιδή Ιερών Λειψάνων του Αγίου Αλεξάνδρου «Νιέφσκι»
13. Άγιος Αλέξανδρος του Σβερ
14. Σύναξη των Ευρυτάνων Αγίων
Η εορτή των Ευρυτάνων Αγίων θεσπίσθηκε, με άδεια της Ιεράς Συνόδου το 1971 μ.Χ. και εορτάζεται την τελευταία Κυριακή του Αυγούστου.
Οι Άγιοι αυτοί είναι:
1) Όσιος Ανδρέας ο Ερημίτης και Θαυματουργός (15 Μαΐου)
2) Άγιος Μιχαήλ ο Μαυρουδής (Πέμπτη της Διακαινησίμου)
3) Άγιος Δαμιανός ο μοναχός (14 Φεβρουαρίου)
4) Άγιος Σεραφείμ ο Νέος Ιερομάρτυρας (4 Δεκεμβρίου)
5) Άγιος Νικόλαος ο παντοπώλης ο Νεομάρτυρας από το Καρπενήσι (23 Σεπτεμβρίου)
6) Άγιος Κυπριανός ο νέος οσιομάρτυρας (5 Ιουλίου)
7) Άγιος Ρωμανός ο νέος Οσιομάρτυρας (5 Ιανουαρίου και 16 Φεβρουαρίου)
8) Όσιος Ακάκιος ο Νέος, ο Καυσοκαλυβίτης (4 Απριλίου)
9) Άγιος Γεράσιμος ο νέος ο Καρπενησιώτης (3 Ιουλίου)
10) Όσιος Ευγένιος ο Αιτωλός (5 Αυγούστου)
11) Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός (24 Αυγούστου)
12) Άγιος Ιωάννης ο Νεομάρτυρας ο εξ Αγαρηνών (23 Σεπτεμβρίου).
