🕯️ Τέσσερα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα, 14 Σεπτεμβρίου, από τον θάνατο της Ειρήνης Παπά, μιας από τις σπουδαιότερες Ελληνίδες ηθοποιούς, που κατάφερε να ξεπεράσει τα σύνορα της χώρας και να αποκτήσει διεθνή ακτινοβολία. Έφυγε από τη ζωή στις 14 Σεπτεμβρίου 2022, στην Κηφισιά, σε ηλικία 93 ετών.
🇬🇷 Η Ειρήνη Λελέκου, όπως ήταν το πραγματικό της όνομα, γεννήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 1929 στο Χιλιομόδι Κορινθίας, σε μια οικογένεια δασκάλων. Ο πατέρας της, Σταύρος Λελέκος, ήταν καθηγητής κλασικού δράματος και ήταν εκείνος που την έφερε από μικρή ηλικία σε επαφή με τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς.
🎭 Η σχέση της με την τέχνη ξεκίνησε πολύ νωρίς. Από την ηλικία των 15 ετών ασχολήθηκε με το ραδιόφωνο, το τραγούδι και τον χορό, ενώ παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Το 1948 έκανε την πρώτη της εμφάνιση στο θέατρο και την ίδια χρονιά έπαιξε στην πρώτη της κινηματογραφική ταινία, τους «Χαμένους Αγγέλους» του Νίκου Τσιφόρου. Ο Αλέκος Σακελλάριος, εντυπωσιασμένος από την παρουσία της, είχε περιγράψει την εικόνα της σαν μια «ζωντανή Καρυάτιδα».
🌍 Η διεθνής αναγνώριση δεν άργησε να έρθει. Το 1951 η «Νεκρή Πολιτεία» προβλήθηκε στο Φεστιβάλ των Καννών και άνοιξε τον δρόμο για μια τεράστια καριέρα εκτός Ελλάδας. Η Ειρήνη Παπά συμμετείχε στη συνέχεια σε δεκάδες ελληνικές και ξένες παραγωγές, συνεργαζόμενη με σημαντικούς δημιουργούς του παγκόσμιου κινηματογράφου.
🎥 «Τα Κανόνια του Ναβαρόνε», «Αλέξης Ζορμπάς», «Ζ», «Ηλέκτρα» και «Ιφιγένεια» είναι μόνο μερικές από τις ταινίες που σημάδεψαν την πορεία της. Η «Ηλέκτρα» και η «Ιφιγένεια» έφτασαν μάλιστα μέχρι τα Όσκαρ ως υποψήφιες για το βραβείο Καλύτερης Ξενόγλωσσης Ταινίας. Η ίδια έφτασε μέχρι το Μπρόντγουεϊ, ενώ το 1983 επέστρεψε στην Επίδαυρο ως Ηλέκτρα, σε σκηνοθεσία Μιχάλη Κακογιάννη.
🏆 Η προσφορά της αναγνωρίστηκε σε ολόκληρο τον κόσμο. Τιμήθηκε, μεταξύ άλλων, με το Παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος, τον τίτλο «Γυναίκα της Ευρώπης» και τον Χρυσό Λέοντα της Μπιενάλε Θεάτρου της Βενετίας, ενώ συνολικά απέσπασε περισσότερες από 24 τιμητικές διακρίσεις και βραβεία.
✊ Η παρουσία της δεν περιορίστηκε στην τέχνη. Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας αυτοεξορίστηκε και ανέπτυξε αντιδικτατορική δράση, δείχνοντας ότι η δημόσια παρουσία της είχε και έντονη πολιτική και κοινωνική διάσταση.
❤️ Τα τελευταία χρόνια της ζωής της απομακρύνθηκε από τα φώτα της δημοσιότητας. Είχε διαγνωστεί το 2013 με νόσο Αλτσχάιμερ και παρέμενε υπό κατ’ οίκον φροντίδα στην Κηφισιά, όπου άφησε την τελευταία της πνοή στις 14 Σεπτεμβρίου 2022.
🕯️ Τέσσερα χρόνια μετά, η Ειρήνη Παπά εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις πιο αναγνωρίσιμες ελληνικές μορφές στην ιστορία του παγκόσμιου κινηματογράφου. Μια επιβλητική παρουσία που έφερε την Ελλάδα, την αρχαία τραγωδία και τη μεσογειακή της ταυτότητα στις μεγαλύτερες κινηματογραφικές και θεατρικές σκηνές του κόσμου.
About the Author
