📍 Με ανακοινώσεις για αρδευτικά έργα, αποκατάσταση ζημιών από φυσικές καταστροφές, ενεργειακή στήριξη, σχολικές υποδομές και ψηφιακό μετασχηματισμό ολοκληρώθηκαν οι παρεμβάσεις κυβερνητικών στελεχών στο ετήσιο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, στην Καλαμάτα.
💧 Πρόσκληση 80 εκατ. ευρώ για μικρά αρδευτικά έργα
Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτης Σχοινάς, ανακοίνωσε ότι τις επόμενες ημέρες αναμένεται να εκδοθεί πρόσκληση συνολικού προϋπολογισμού 80 εκατ. ευρώ για μικρά αρδευτικά έργα, με δικαιούχους Δήμους και Περιφέρειες.
Η πρόσκληση θα αφορά έργα ταμίευσης νερού και κατασκευής αρδευτικών δικτύων, με ανώτατο προϋπολογισμό 2,2 εκατ. ευρώ ανά έργο. Ο υπουργός κάλεσε τους εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης να προετοιμάσουν τις προτάσεις τους, δίνοντας προτεραιότητα σε ώριμες παρεμβάσεις που εξυπηρετούν περισσότερους παραγωγούς και μπορούν να αποδώσουν γρήγορα.
🚜 Για την αγροτική οδοποιία έχουν εγκριθεί προς ένταξη 446 έργα, συνολικού προϋπολογισμού 241,7 εκατ. ευρώ, με δικαιούχους 141 Δήμους. Αν συνυπολογιστούν αντίστοιχα έργα της προηγούμενης προγραμματικής περιόδου, οι συνολικές παρεμβάσεις για αγροτική οδοποιία και μικρά αρδευτικά ξεπερνούν τα 490 εκατ. ευρώ.
🏗️ Το φράγμα Μιναγιώτικο και τα μεγάλα αρδευτικά έργα
Στη Μεσσηνία, η σύμβαση για το φράγμα Μιναγιώτικο αναμένεται να υπογραφεί μέσα στις επόμενες ημέρες. Το έργο έχει συνολικό χρηματοοικονομικό μέγεθος 149,21 εκατ. ευρώ και προβλέπει την άρδευση 35.000 στρεμμάτων καλλιεργήσιμης γης.
Η πρώτη φάση, που αφορά περίπου 18.800 στρέμματα, προβλέπεται να παραδοθεί ολοκληρωμένη και λειτουργική σε 18 μήνες από την έναρξη της συμβατικής προθεσμίας. Το έργο περιλαμβάνει ταμιευτήρα χωρητικότητας περίπου 11 εκατ. κυβικών μέτρων, αρδευτικά δίκτυα και υποδομές ύδρευσης για πέντε οικισμούς στους Δήμους Πύλου – Νέστορος και Μεσσήνης.
Ο κ. Σχοινάς αναφέρθηκε επίσης στα αρδευτικά δίκτυα του φράγματος Φιλιατρινού, προϋπολογισμού 52 εκατ. ευρώ. Το Μιναγιώτικο είναι το πέμπτο έργο ΣΔΙΤ του προγράμματος «Ύδωρ 2.0» που προχωρά προς υπογραφή. Τα έργα του προγράμματος στον Ταυρωπό, στην Υπέρεια – Ορφανά, στον Νέστο και στο Λασίθι έχουν περάσει στη φάση των κατασκευαστικών εργασιών, με συνολικές επενδύσεις που, σύμφωνα με τον υπουργό, πλησιάζουν τα 800 εκατ. ευρώ.
🌱 Ο υπουργός χαρακτήρισε σημαντικό εργαλείο και το πρόγραμμα LEADER, λέγοντας ότι θα συνεχιστεί η στήριξή του και η υπερδέσμευση πόρων. Για την προγραμματική περίοδο 2028-2034 εξέφρασε την εκτίμηση ότι μπορούν να εισρεύσουν 20 δισ. ευρώ στον πρωτογενή τομέα, με στόχο τα κονδύλια να κατευθυνθούν στους παραγωγούς που τα έχουν πραγματικά ανάγκη.
Αναφερόμενος στις πληρωμές μέσω της ΑΑΔΕ, είπε ότι έχουν επιλυθεί ζητήματα που αφορούσαν το Κτηματολόγιο και τους μικρούς κλήρους, ενώ καθημερινά οριστικοποιούνται 12.000 έως 15.000 αγροτικές δηλώσεις.
🌧️ Πάνω από 1,1 δισ. ευρώ για πληγείσες περιοχές
Στη χρηματοδότηση Δήμων και Περιφερειών για την αποκατάσταση υποδομών μετά από φυσικές καταστροφές αναφέρθηκε ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστας Κατσαφάδος.
Από το 2023 έχουν δοθεί συνολικά 1,124 δισ. ευρώ στους δύο βαθμούς Αυτοδιοίκησης για περιοχές που έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Από το ποσό αυτό, τα 492 εκατ. ευρώ αφορούν Δήμους, ενώ από το 2025 έχουν διατεθεί 362 εκατ. ευρώ για την αποκατάσταση δημοτικών υποδομών. Σε πρόσφατη συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής Κρατικής Αρωγής εγκρίθηκε επιπλέον εκταμίευση 35 εκατ. ευρώ.
Ο κ. Κατσαφάδος αναφέρθηκε και στον εκσυγχρονισμό της κρατικής αρωγής, με ψηφιοποίηση των διαδικασιών και αλλαγές στις ενισχύσεις για στέγαση και αποκατάσταση ζημιών. Τις αυτοψίες σε κτίρια που έχουν πληγεί αναλαμβάνουν πλέον κλιμάκια μηχανικών της Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών, ενώ τέθηκε σε λειτουργία και Ψηφιακός Βοηθός Κρατικής Αρωγής για την ενημέρωση των πολιτών.
🏝️ Διακριτοί πόροι για νησιά και ορεινές περιοχές
Την ανάγκη να προβλεφθούν ειδικοί πόροι για τις ορεινές και νησιωτικές περιοχές στον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό 2028-2034 και στο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης υπογράμμισε ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, Θανάσης Κοντογεώργης.
Όπως ανέφερε, έχουν εξασφαλιστεί περίπου 13 δισ. ευρώ για έργα σε Δήμους μέσω του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης, του ΕΣΠΑ, του Ταμείου Ανάκαμψης και άλλων προγραμμάτων. Μεταξύ άλλων, 2,2 δισ. ευρώ αφορούν σχολεία και εκπαίδευση, 2,2 δισ. ευρώ το περιβάλλον, 1,6 δισ. ευρώ την υγεία και την κοινωνική πρόνοια, 1,4 δισ. ευρώ την ύδρευση, την άρδευση και την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, ενώ 1,2 δισ. ευρώ κατευθύνονται σε αναπλάσεις. Για αποκατάσταση φυσικών καταστροφών προβλέπονται επιπλέον 793 εκατ. ευρώ, ενώ στο συνολικό πλαίσιο προστίθενται και τα 3 δισ. ευρώ του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης».
📍 Στο πλαίσιο της στρατηγικής «Περιφέρεια 2030» εκπονούνται 50 Τοπικά Σχέδια Ανάπτυξης, με διαβουλεύσεις και συμμετοχή περισσότερων από 1.000 τοπικών φορέων. Για τις ορεινές περιοχές εξετάζεται διακριτή κατανομή πόρων, ενώ για τα νησιά σχεδιάζονται μόνιμος μηχανισμός διυπουργικού συντονισμού, Ρήτρα Νησιωτικότητας, Παρατηρητήριο Κόστους και σύστημα δεικτών.
⚡ Ειδικό τιμολόγιο ρεύματος για τους Δήμους
Τη δημιουργία ειδικού σταθερού, «μπλε» τιμολογίου ηλεκτρικής ενέργειας για τους Δήμους, σε συνεργασία με τη ΔΕΗ, προανήγγειλε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος. Οι συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, με στόχο να εφαρμοστεί μετά τον χειμώνα, όταν εκτιμάται ότι θα έχουν υποχωρήσει οι τιμές.
Παράλληλα, προωθείται ρύθμιση για τα χρέη των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης, η οποία θα περιλαμβάνει και «κούρεμα» οφειλών. Ο υφυπουργός αναφέρθηκε ακόμη στον επανασχεδιασμό του προγράμματος «Απόλλων», σε νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης και στα 50 εκατ. ευρώ για αποθήκευση ενέργειας. Επιπλέον, έχουν εξασφαλιστεί 150 εκατ. ευρώ για τα προγράμματα «Φοίβος», «Αθηνά» και «Ηλέκτρα», που αφορούν την ενεργειακή αναβάθμιση δημόσιων κτιρίων και σχολείων.
🏫 Σχολεία, εκπαίδευση και φοιτητική στέγαση
Η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, έθεσε ως βασικές προτεραιότητες την Ειδική Αγωγή, την Παράλληλη Στήριξη, τα τμήματα ένταξης, την επαγγελματική εκπαίδευση και τις σχολικές υποδομές, τονίζοντας την ανάγκη συνεργασίας κράτους και Αυτοδιοίκησης.
Για το Ψηφιακό Φροντιστήριο ανέφερε ότι έχουν καταγραφεί 500.000 χρήστες, ενώ προγραμματίζεται η προσθήκη 50 νέων μαθημάτων. Παράλληλα, έχουν πραγματοποιηθεί 55 συνεδριάσεις στο πλαίσιο του Εθνικού Διαλόγου και αναμένεται να ξεκινήσει η διαβούλευση για το νέο Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο.
🏫 Μέσω του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου» προβλέπεται να ανακαινιστούν 2.000 σχολεία έως το 2028. Η υπουργός αναφέρθηκε επίσης στον εξοπλισμό των σχολείων με διαδραστικούς πίνακες, σετ ρομποτικής, αναβαθμισμένα εργαστήρια και απινιδωτές. Για τη φοιτητική μέριμνα, στόχος είναι να προστεθούν 10.000 κλίνες, με επόμενα έργα σε πανεπιστήμια της Θεσσαλίας, της Δυτικής Μακεδονίας και στο Δημοκρίτειο Θράκης μέσω ΣΔΙΤ.
Η κ. Ζαχαράκη δεσμεύτηκε ακόμη να επικαιροποιηθεί ο χάρτης των δυσπρόσιτων περιοχών και αναφέρθηκε στα μέτρα διευκόλυνσης εκπαιδευτικών που υπηρετούν μακριά από τον τόπο κατοικίας τους.
🏘️ Νέες δυνατότητες από τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης
Η υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μαριλένα Σούκουλη – Βιλιάλη, παρουσίασε τις δυνατότητες των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης και της Ψηφιακής Τράπεζας Γης. Όπως διευκρίνισε, πρόκειται για οργανωμένη μεταφορά συντελεστή δόμησης και όχι για γενική αύξησή του ή για πολεοδομικά μπόνους.
Ο μηχανισμός, σύμφωνα με την υφυπουργό, μπορεί να δώσει λύσεις σε ιδιοκτήτες διατηρητέων και δεσμευμένων ακινήτων, ενώ παράλληλα να επιτρέψει στους Δήμους να εξασφαλίσουν κοινόχρηστους χώρους, πλατείες και χώρους πρασίνου. Η δημόσια διαβούλευση ξεκίνησε στις 3 Νοεμβρίου και θα διαρκέσει 60 ημέρες. Τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια καλύπτουν 601 Δημοτικές Ενότητες, ενώ για τις 25 Νοεμβρίου προγραμματίστηκε συνάντηση εργασίας με την Αυτοδιοίκηση.
💻 Ψηφιακά έργα και «έξυπνες» υπηρεσίες στους Δήμους
Την πρόοδο των έργων ψηφιακού μετασχηματισμού παρουσίασε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου. Στο πρόγραμμα Smart Cities του ΕΣΠΑ έχουν υποβληθεί προτάσεις από 312 Δήμους, έχουν ενταχθεί 217 έργα, έχουν δημοπρατηθεί 194 και 94 έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί. Ο προϋπολογισμός του προγράμματος ανέρχεται σε περίπου 255,5 εκατ. ευρώ.
Στο πρόγραμμα Smart Cities του Ταμείου Ανάκαμψης συμμετέχουν 17 Δήμοι, με προϋπολογισμό 88,97 εκατ. ευρώ και απορρόφηση 77,17%. Παράλληλα, έχουν κατασκευαστεί 1.235 έξυπνες διαβάσεις σε 113 Δήμους, ενώ το πρόγραμμα έξυπνου φωτισμού προβλέπει 31.938 σημεία εγκατάστασης και προϋπολογισμό 102,7 εκατ. ευρώ.
🔐 Για την κυβερνοασφάλεια των Δήμων έχει προβλεφθεί έργο 7,5 εκατ. ευρώ, με συστήματα προστασίας, ελέγχους ευπαθειών και εκπαίδευση προσωπικού. Το έργο βρίσκεται στο στάδιο ανάθεσης.
Παράλληλα, το govHUB παρέχει 28 νέες διαλειτουργικές υπηρεσίες σε τέσσερις τομείς: δημοτικά έσοδα, αθλητικές εγκαταστάσεις, υπηρεσίες προς πολίτες και επιχειρήσεις, καθώς και κοινωνική πολιτική και πληρωμές. Στις ψηφιακές υπηρεσίες περιλαμβάνονται ηλεκτρονικές δηλώσεις για δημοτικά τέλη και επιδόσεις εγγράφων, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και του κόστους για τους Δήμους.
🌐 Ευρυζωνικότητα, νερό και Δημοτική Αστυνομία
Το έργο Ultra-Fast Broadband, προϋπολογισμού 743,4 εκατ. ευρώ, προβλέπει δίκτυα υπερυψηλών ταχυτήτων σε 69 περιφερειακές ενότητες. Για τη σύνδεση δημοτικών κτιρίων με δίκτυα υψηλών ταχυτήτων προχωρά το ΣΥΖΕΥΞΙΣ ΙΙ, ενώ το Wifi4GR αφορά δωρεάν ασύρματη πρόσβαση σε σημεία πολιτιστικού και τουριστικού ενδιαφέροντος.
Υπό σχεδιασμό βρίσκονται επίσης Εθνικό Παρατηρητήριο Υδατικών Πόρων και Ψηφιακό Μητρώο Υδατικών Υποδομών, με καταγραφή των δικτύων ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης. Παράλληλα, προωθείται ενιαίο πληροφοριακό σύστημα για τη Δημοτική Αστυνομία, με ψηφιακή καταγραφή ελέγχων, παραβάσεων και προστίμων.
Ο κ. Παπαστεργίου προανήγγειλε ακόμη νομοθετική παρέμβαση για την κοινή χρήση τηλεπικοινωνιακών υποδομών, ώστε να περιοριστούν οι επαναλαμβανόμενες εκσκαφές και να διευκολυνθεί η ανάπτυξη οπτικών ινών. Εξετάζεται, τέλος, συμφωνία-πλαίσιο που θα δίνει στους Δήμους πρόσβαση σε υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης χωρίς να χρειάζεται ο καθένας να προχωρά ξεχωριστά σε προμήθειες.
🐾 Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Εσωτερικών Βασίλης Σπανάκης αναφέρθηκε στις αναβαθμίσεις των ΚΕΠ, στον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης και στη διαχείριση των ζώων συντροφιάς. Οι πόροι για τα αδέσποτα αυξήθηκαν, σύμφωνα με όσα παρουσίασε, από 5 εκατ. ευρώ το 2024 και το 2025 σε 15 εκατ. ευρώ το 2026, ενώ προσωπικό από 281 Δήμους εκπαιδεύτηκε για τις νέες ψηφιακές εφαρμογές.
📌 Οι παρεμβάσεις στο συνέδριο κάλυψαν ένα ευρύ πεδίο αναγκών της Αυτοδιοίκησης: από την άρδευση και την αποκατάσταση υποδομών έως την ενέργεια, την εκπαίδευση και τις ψηφιακές υπηρεσίες. Κοινός στόχος που προβλήθηκε από τους ομιλητές ήταν η συνεργασία κεντρικού κράτους, Περιφερειών και Δήμων για την υλοποίηση των έργων και την εξυπηρέτηση των τοπικών κοινωνιών.
About the Author
