Η ελληνική αγορά ακινήτων βιώνει έναν «αφανή εχθρό» που δεν φαίνεται στις τιμές ή στις κατασκευές: τη χρονοβόρα διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων. Αυτή η «κρυφή θηλιά» περιορίζει τον όγκο των συναλλαγών και μειώνει τη διαθέσιμη προσφορά κατοικιών, επηρεάζοντας άμεσα τον ρυθμό και την ρευστότητα της αγοράς.
Σήμερα, ο μέσος χρόνος ολοκλήρωσης μιας αγοραπωλησίας στην Ελλάδα φτάνει τους 6-7 μήνες ⏳, με αρκετές περιπτώσεις να ξεπερνούν ακόμη και τον έναν χρόνο. Πολύπλοκες διαδικασίες με εμπλεκόμενους μηχανικούς, συμβολαιογράφους και τράπεζες, καθώς και έλεγχοι όπως η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Ακινήτου, προσθέτουν επιπλέον βήματα, αφήνοντας ακίνητα «παγωμένα» ❄️ εκτός αγοράς.
Οι δομικοί παράγοντες καθυστερήσεων είναι εμφανείς: ακίνητα που είναι κενά παραμένουν ανενεργά, μισθωτές πρέπει να αποχωρήσουν μήνες πριν την ολοκλήρωση, και οι πολεοδομικές υπηρεσίες χρειάζονται εβδομάδες για κρίσιμα έγγραφα 📄. Ακόμη και η ψηφιακή τεχνολογία δεν έχει μειώσει τον χρόνο, με τα Κτηματολόγια και τις ηλεκτρονικές πλατφόρμες να προσθέτουν νέα στάδια και πιστοποιήσεις.
Το πρόβλημα επιδεινώνεται από τον μεγάλο αριθμό εμπλεκομένων: ιδιοκτήτες, αγοραστές, μηχανικοί, συμβολαιογράφοι, τράπεζες και funds. Κάθε καθυστέρηση σε έναν κρίκο της αλυσίδας μπορεί να παρατείνει τη διαδικασία, ειδικά όταν υπάρχουν οικονομικές εκκρεμότητες 💶 ή νομικά ζητήματα.
Οι συνέπειες είναι αλυσιδωτές: μειώνεται η πραγματική προσφορά ακινήτων 🏘️, αυξάνεται το κόστος και το ρίσκο για όλους τους εμπλεκομένους, και οι πιέσεις στις τιμές πώλησης και στα ενοίκια εντείνονται 📈. Ακίνητα σε διαδικασία πλειστηριασμού, τραπεζικά ή δημόσια, παραμένουν εγκλωβισμένα λόγω των ίδιων αργών διαδικασιών.
Τι προσπαθεί να αλλάξει η κυβέρνηση ⚖️
Η κυβέρνηση επιχειρεί απλοποίηση διαδικασιών: μείωση δικαιολογητικών, λιγότερα τοπογραφικά, δυνατότητα εξόφλησης φόρων κληρονομιάς μέσω πώλησης, και ενίσχυση της ηλεκτρονικής διασύνδεσης ΑΑΔΕ, Κτηματολογίου και ΤΕΕ. Στόχος είναι να «ξεμπλοκάρουν» καθυστερήσεις λόγω κατασχέσεων ή παλαιών νομικών εκκρεμοτήτων. Ωστόσο, η αγορά περιμένει να δει ουσιαστικά αποτελέσματα.
Ευρωπαϊκή σύγκριση 🌍
Η Ελλάδα υπολείπεται σημαντικά: στην Κύπρο η μεταβίβαση ολοκληρώνεται σε μία εβδομάδα, στη Γαλλία σε τρεις μήνες, στην Ιταλία σε 2-4 μήνες, ενώ στη Γερμανία και Ισπανία χρειάζονται περίπου 1,5-3 μήνες. Η καθυστέρηση στην Ελλάδα δεν είναι αναπόφευκτη αλλά αποτέλεσμα γραφειοκρατίας και οργανωτικών επιλογών.
Συμπερασματικά, οι καθυστερήσεις στις μεταβιβάσεις δεν είναι απλώς ταλαιπωρία. Είναι ένας σημαντικός παράγοντας που φρενάρει την αγορά, μειώνει την προσφορά και ενισχύει τις στρεβλώσεις. Μέχρι να υπάρξει πραγματική απλοποίηση και ταχύτητα στον διοικητικό μηχανισμό, η αγορά θα κινείται σε χαμηλές ταχύτητες, ακόμη και όταν οι συνθήκες θα επέτρεπαν μεγαλύτερη κινητικότητα 🚦.
About the Author
