Νέα δεδομένα στη διαδικασία των φορολογικών ελέγχων φέρνει η ΑΑΔΕ, με ανακατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ των ελεγκτικών υπηρεσιών της.
📅 Οι αλλαγές περιλαμβάνονται σε απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ και τίθενται σε ισχύ από την 1η Σεπτεμβρίου 2026, καθορίζοντας με μεγαλύτερη σαφήνεια ποια υπηρεσία διενεργεί έναν έλεγχο, ποιος υπογράφει την έκθεση, ποιος εκδίδει τις πράξεις καταλογισμού και ποιο όργανο είναι αρμόδιο για πρόστιμα και μέτρα διασφάλισης.
🔎 Στο νέο πλαίσιο και οι ΜΕΦΕΛ
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η ρητή ένταξη των Μονάδων Ελέγχου Φορολογικών Ερευνών (ΜΕΦΕΛ) στο σύστημα των ελεγκτικών και καταλογιστικών διαδικασιών, μαζί με τις ΔΟΥ, τα Ελεγκτικά Κέντρα και το Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Φορολογουμένων.
Αυτό σημαίνει ότι αποσαφηνίζεται η αλυσίδα αρμοδιότητας σε μία φορολογική υπόθεση, από τη στιγμή που ξεκινά ο έλεγχος μέχρι την έκδοση των σχετικών πράξεων.
🧾 Ειδικότερα, όταν ένας έλεγχος πραγματοποιείται από κλιμάκιο ΜΕΦΕΛ, η έκθεση ελέγχου υπογράφεται από τους υπαλλήλους που έχουν λάβει την εντολή ελέγχου.
Στη συνέχεια:
- ✍️ προσυπογράφεται από τον προϊστάμενο του αρμόδιου Τμήματος,
- 👤 προσυπογράφεται, εφόσον υπάρχει, από τον προϊστάμενο της Υποδιεύθυνσης,
- ✅ και τελικά θεωρείται από τον προϊστάμενο της ίδιας της ΜΕΦΕΛ.
Με αυτόν τον τρόπο καθορίζεται με μεγαλύτερη ακρίβεια ποιος έχει την ευθύνη για κάθε στάδιο της ελεγκτικής διαδικασίας.
🏪 Περισσότερες υπηρεσίες στους επιτόπιους ελέγχους
Αλλαγές προβλέπονται και στους επιτόπιους φορολογικούς ελέγχους σε επιχειρήσεις και επαγγελματίες.
Οι έλεγχοι αφορούν μεταξύ άλλων:
- 📚 την τήρηση των προβλεπόμενων βιβλίων,
- 🧾 την έκδοση φορολογικών στοιχείων,
- 💰 την εκπλήρωση των φορολογικών υποχρεώσεων,
- 🚚 τη διακίνηση αγαθών.
Στους συγκεκριμένους ελέγχους μπορούν να συμμετέχουν υπάλληλοι που διαθέτουν σχετική εντολή από ΔΟΥ, ΚΕΦΟΔΕ, ΚΕΒΕΙΣ, ΚΕΦΟΚ, ΕΛ.ΚΕ., ΜΕΦΕΛ και Υπηρεσίες Φορολογικής Εξυπηρέτησης.
➡️ Έτσι, ένας έλεγχος σε ένα κατάστημα για την έκδοση αποδείξεων δεν είναι απαραίτητο να πραγματοποιείται αποκλειστικά από υπαλλήλους της τοπικής ΔΟΥ. Η αρμόδια υπηρεσία καθορίζεται πλέον με βάση την εντολή ελέγχου και το αντικείμενο της υπόθεσης.
⚖️ Ποιος εκδίδει τα πρόστιμα και τις πράξεις φόρου
Το νέο πλαίσιο ξεκαθαρίζει και τις αρμοδιότητες που ενεργοποιούνται μετά την ολοκλήρωση ενός φορολογικού ελέγχου.
Όταν από τον έλεγχο προκύπτουν πρόσθετοι φόροι ή παραβάσεις, καθορίζεται ποια υπηρεσία και ποιος προϊστάμενος έχουν την αρμοδιότητα για την έκδοση των σχετικών πράξεων.
📌 Η αρμοδιότητα συνδέεται με την υπηρεσία που έχει αναλάβει τον έλεγχο και το όργανο που προβλέπεται από τη νέα κατανομή αρμοδιοτήτων.
Οι ΜΕΦΕΛ περιλαμβάνονται πλέον ρητά μεταξύ των υπηρεσιών που μπορούν να έχουν σχετική αρμοδιότητα.
🚨 Τι ισχύει για τα μέτρα διασφάλισης
Ανάλογη διαδικασία προβλέπεται και όταν ένας φορολογικός έλεγχος οδηγεί στην ανάγκη λήψης ασφαλιστικών, προληπτικών ή διασφαλιστικών μέτρων.
Ανάλογα με την υπόθεση, αρμόδιο μπορεί να είναι το αντίστοιχο όργανο της:
- ΔΟΥ,
- Κ.Ε.ΜΕ.Φ.,
- ΕΛ.ΚΕ.,
- ΜΕΦΕΛ.
Στην περίπτωση ελέγχου από ΜΕΦΕΛ, η νέα απόφαση καθορίζει ποιο όργανο της συγκεκριμένης υπηρεσίας μπορεί να κινήσει τη σχετική διαδικασία.
⚠️ Σημαντικό είναι ότι η νέα απόφαση δεν δημιουργεί από μόνη της νέα πρόστιμα ή νέα φορολογικά μέτρα. Κυρίως αναδιατάσσει και αποσαφηνίζει τις αρμοδιότητες των υπηρεσιών και των οργάνων της ΑΑΔΕ.
📅 Η κρίσιμη ημερομηνία της 31ης Αυγούστου
Ιδιαίτερη σημασία έχει η 31η Αυγούστου 2026, καθώς προβλέπεται μεταβατικό καθεστώς.
Για ελέγχους που έχουν ήδη ολοκληρωθεί ή ολοκληρώνονται έως τη συγκεκριμένη ημερομηνία από τις πρώην ΥΕΔΔΕ ή τις σημερινές ΜΕΦΕΛ, οι καταλογιστικές πράξεις θα εκδοθούν σύμφωνα με το καθεστώς που ισχύει έως τις 31 Αυγούστου.
📍 Για παράδειγμα, εάν ένας έλεγχος επιχείρησης από ΜΕΦΕΛ ολοκληρωθεί στις 28 Αυγούστου 2026, οι πράξεις καταλογισμού της συγκεκριμένης υπόθεσης θα ακολουθήσουν τη μεταβατική ρύθμιση.
Αντίθετα, από την 1η Σεπτεμβρίου 2026 ενεργοποιείται πλήρως το νέο πλαίσιο αρμοδιοτήτων.
💡 Τι σημαίνουν οι αλλαγές στην πράξη
Με το νέο σύστημα, η ΑΑΔΕ επιχειρεί να δημιουργήσει μια πιο σαφή «αλυσίδα» ευθύνης για κάθε φορολογικό έλεγχο.
Από το ποιος πραγματοποιεί τον έλεγχο και ποιος υπογράφει την έκθεση, μέχρι το ποιος εκδίδει τον καταλογισμό, το πρόστιμο ή τα προβλεπόμενα μέτρα, οι αρμοδιότητες συνδέονται πλέον πιο ξεκάθαρα με την υπηρεσία που έχει αναλάβει την υπόθεση.
💶 Για επιχειρήσεις, επαγγελματίες και φορολογουμένους, η αλλαγή αφορά κυρίως τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται και ολοκληρώνεται η ελεγκτική διαδικασία, καθώς και το ποιο όργανο της ΑΑΔΕ έχει την τελική αρμοδιότητα σε κάθε στάδιο.
