Η 30ή Σεπτεμβρίου είναι η 273η ημέρα του έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο –274η στα δίσεκτα έτη– και απομένουν 92 ημέρες μέχρι το τέλος του χρόνου.
Μια ημερομηνία γεμάτη σημαντικά γεγονότα από την Ελλάδα και τον κόσμο: από τη Ναυμαχία του Κατακόλου και τη σύσταση του Χρηματιστηρίου Αθηνών μέχρι την πρεμιέρα του «Μαγικού Αυλού», το πρώτο επαγγελματικό πρωτάθλημα της Α΄ Εθνικής και την επιστροφή του Ντιέγκο Μαραντόνα στα γήπεδα.
📜 Γεγονότα
🔹 489 – Οι Οστρογότθοι υπό τον Θεοδώριχο τον Μέγα νικούν τις δυνάμεις του Οδόακρου στη Βερόνα της Βόρειας Ιταλίας.
🔹 1399 – 👑 Ο Ερρίκος Δ΄ ανακηρύσσεται βασιλιάς της Αγγλίας.
🔹 1520 – Ανακηρύσσεται σουλτάνος ο Σουλεϊμάν Α΄ ο Μεγαλοπρεπής.
🔹 1636 – 🌍 Ισχυρός σεισμός μεγέθους 7,1 Ρίχτερ πλήττει την Κεφαλονιά και τη Ζάκυνθο. Οι νεκροί ανέρχονται σε 525 και οι τραυματίες σε 1.500.
🔹 1791 – 🎼 Κάνει πρεμιέρα στη Βιέννη η περίφημη όπερα του Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ «Ο Μαγικός Αυλός».
🔹 1791 – Διαλύεται η Εθνική Συντακτική Συνέλευση στο Παρίσι.
🔹 1821 – 🇬🇷 Ελληνική Επανάσταση: Οι Έλληνες νικούν τον οθωμανικό στόλο στη Ναυμαχία του Κατακόλου.
🔹 1876 – 💶 Η κυβέρνηση του Αλέξανδρου Κουμουνδούρου εγκρίνει τη σύσταση του Χρηματιστηρίου Αθηνών.
🔹 1882 – ⚡ Ο πρώτος εμπορικός υδροηλεκτρικός σταθμός του Τόμας Έντισον αρχίζει τη λειτουργία του στο Ουισκόνσιν των ΗΠΑ.
🔹 1888 – Ο Τζακ ο Αντεροβγάλτης σκοτώνει την Ελίζαμπεθ Στράιντ και την Κάθριν Ήντοους, το τρίτο και τέταρτο θύμα του αντίστοιχα.
🔹 1899 – 🏦 Ιδρύεται η Τράπεζα Κρήτης, με έδρα τα Χανιά.
🔹 1911 – Ο Μικρασιάτης Αιμιλιανός Λαζαρίδης, μητροπολίτης Γρεβενών, βρίσκει μαρτυρικό θάνατο σε ηλικία 34 ετών από κομιτατζήδες και βλαχόφωνους ρουμανίζοντες.
🔹 1915 – Στρατιώτης του σερβικού στρατού γίνεται ο πρώτος στην ιστορία που καταρρίπτει εχθρικό αεροσκάφος με πυρά εδάφους-αέρος.
🔹 1935 – 🇺🇸 Εγκαινιάζεται το φράγμα Χούβερ, στα σύνορα Αριζόνα και Νεβάδα.
🔹 1938 – Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία υπογράφουν τη Συμφωνία του Μονάχου, επιτρέποντας στη Γερμανία να καταλάβει την περιοχή της Σουδητίας στην Τσεχοσλοβακία.
🔹 1941 – Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα γερμανικά Einsatzgruppen ολοκληρώνουν τη σφαγή στη χαράδρα Μπάμπι Γιαρ, στο Κίεβο της Ουκρανίας.
🔹 1947 – ⚾ Μεταδίδεται για πρώτη φορά τηλεοπτικά αγώνας του αμερικανικού πρωταθλήματος μπέιζμπολ, ανάμεσα στους Νιου Γιορκ Γιάνκις και τους Μπρούκλιν Ντότζερς.
🔹 1949 – ✈️ Ολοκληρώνεται η Αερογέφυρα του Βερολίνου.
🔹 1954 – ⚓ Τίθεται σε υπηρεσία το αμερικανικό υποβρύχιο USS Nautilus, το πρώτο σκάφος στον κόσμο με πυρηνικό αντιδραστήρα.
🔹 1962 – Ο Τζέιμς Μέρεντιθ εισέρχεται στο Πανεπιστήμιο του Μισισιπή, αψηφώντας τον φυλετικό διαχωρισμό.
🔹 1965 – ✈️ Παρουσιάζεται το πρώτο Lockheed L-100 Hercules, η πολιτική εκδοχή του C-130 Hercules.
🔹 1965 – Στην Ινδονησία, το Κίνημα της 30ής Σεπτεμβρίου επιχειρεί πραξικόπημα. Ακολουθεί η επικράτηση των δυνάμεων του στρατού υπό τον Σουχάρτο και μαζικές αντικομμουνιστικές εκκαθαρίσεις, με περισσότερους από 500.000 νεκρούς.
🔹 1966 – 🇧🇼 Η Μποτσουάνα ανακηρύσσει την ανεξαρτησία της και γίνεται Δημοκρατία. Ο Σερέτσε Χάμα αναλαμβάνει ως πρώτος πρόεδρος της χώρας.
🔹 1967 – 📻 Αρχίζουν να λειτουργούν τα BBC Radio 1, BBC Radio 2, BBC Radio 3 και BBC Radio 4.
🔹 1968 – ✈️ Παρουσιάζεται για πρώτη φορά στο κοινό το Boeing 747.
🔹 1975 – 🚁 Πραγματοποιεί την πρώτη του πτήση το ελικόπτερο AH-64 Apache.
🔹 1979 – 🇵🇦 Ο Παναμάς αποκτά ξανά τον έλεγχο της Ζώνης της Διώρυγας από τις ΗΠΑ.
🔹 1979 – ⚽🇬🇷 Διεξάγεται η πρώτη αγωνιστική του πρώτου Επαγγελματικού Πρωταθλήματος της Α΄ Εθνικής, που διοργανώνει η ΕΠΑΕ.
🔹 1979 – 🚢 Στα τέλη Σεπτεμβρίου σημειώνεται το περίφημο Ναυάγιο της Ζακύνθου. Το πλοίο, που είχε έρθει από την Ιταλία και μετέφερε λαθραία τσιγάρα, ναυάγησε στην ακτή που σήμερα αποτελεί ένα από τα γνωστότερα τουριστικά αξιοθέατα της Ελλάδας.
🔹 1980 – 💰 Καθιερώνεται το σεκέλ ως νέο νόμισμα του Ισραήλ.
🔹 1982 – 🚁 Οι Χ. Ρος Περό και Τζέι Κόλμπερν ολοκληρώνουν τον πρώτο γύρο του κόσμου με ελικόπτερο, με το Spirit of Texas. Το ταξίδι είχε ξεκινήσει την 1η Σεπτεμβρίου και διήρκεσε 29 ημέρες, 3 ώρες και 8 λεπτά.
🔹 1983 – 🚁 Το αμερικανικό ελικόπτερο «Απάτσι» πραγματοποιεί την πρώτη του πτήση.
🔹 1989 – Ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Χανς Ντίτριχ Γκένσερ εκφωνεί από τη γερμανική πρεσβεία της Πράγας τον ιστορικό λόγο του προς χιλιάδες Ανατολικογερμανούς πρόσφυγες, ανακοινώνοντας τη συμφωνία που θα τους επέτρεπε να επιστρέψουν στα σπίτια τους.
🔹 1991 – Πραξικόπημα στην Αϊτή ανατρέπει τον πρόεδρο Ζαν Μπερτράντ Αριστίντ.
🔹 1991 – 🎬 Αρχίζει το τελευταίο Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, καθώς από την επόμενη χρονιά η διοργάνωση γίνεται διεθνής.
🔹 1993 – 🌍 Καταστροφικός σεισμός 6,4 Ρίχτερ πλήττει τη δυτική Ινδία, αφήνοντας πίσω του περισσότερους από 6.000 νεκρούς.
🔹 1994 – 👑 Πραγματοποιείται σε βυζαντινό ναό κοντά στην Αγία Σοφία, στην Κωνσταντινούπολη, ο διαγωνισμός ομορφιάς «Μις Γιανγκ Ευρώπης», παρά τις αντιδράσεις.
🔹 1994 – Ο Τεμπουρόρο Τίτο εκλέγεται πρόεδρος του Κιριμπάτι.
🔹 1995 – ⚽🔟 Έπειτα από 15 μήνες αποκλεισμού λόγω τιμωρίας, ο θρυλικός Ντιέγκο Μαραντόνα επιστρέφει στα γήπεδα φορώντας ξανά τη φανέλα της Μπόκα Τζούνιορς.
🔹 1996 – Στην Ελβετία, η Βουλή εγκρίνει τη σύσταση επιτροπής για να ερευνήσει την τύχη του χρυσού που είχαν κλέψει οι Ναζί και των περιουσιών Εβραίων που είχαν κατασχεθεί από τράπεζες κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
🔹 1997 – 🇫🇯 Τα νησιά Φίτζι επανασυνδέονται με τη Βρετανική Κοινοπολιτεία έπειτα από δέκα χρόνια.
🔹 1997 – 🎮 Η Origin Systems Inc. κυκλοφορεί το Ultima Online.
🔹 1999 – 🌍 Σεισμός 7,4 Ρίχτερ στο Μεξικό σκοτώνει 27 ανθρώπους και τραυματίζει 90.
🔹 1999 – ☢️ Πυρηνικό ατύχημα σημειώνεται στην Τοκαϊμούρα της Ιαπωνίας, με 49 ανθρώπους να εκτίθενται σε ραδιενέργεια.
🔹 2001 – Στο Αφγανιστάν, οι Ταλιμπάν παραδέχονται για πρώτη φορά ότι κρύβουν τον Οσάμα Μπιν Λάντεν.
🔹 2003 – ✈️ Δημιουργείται ένας από τους μεγαλύτερους ομίλους αερομεταφορών στον κόσμο με τη συγχώνευση της ολλανδικής KLM και της γαλλικής Air France.
🔹 2003 – Το κυβερνών Ρουαντανέζικο Πατριωτικό Μέτωπο κερδίζει τις βουλευτικές εκλογές της Ρουάντας, που διεξήχθησαν στις 29 και 30 Σεπτεμβρίου, καταλαμβάνοντας 40 από τις 53 έδρες που κρίθηκαν στις εκλογές.
🔹 2003 – Ο Πολ Μπερενζέ αναλαμβάνει πρωθυπουργός και υπουργός Άμυνας στον Μαυρίκιο, μετά την αποχώρηση του Άνρουντ Τζάγκνοτ από την πρωθυπουργία.
🔹 2005 – 🦍 Ερευνητές στα τροπικά δάση του βόρειου Κονγκό παρατηρούν για πρώτη φορά γορίλες να χρησιμοποιούν κλαδιά δέντρων ως εργαλεία.
🔹 2009 – 🌐 Καταργείται ο διαδικτυακός κωδικός .yu, που χρησιμοποιούσε η πρώην Γιουγκοσλαβία.
🎂 Γεννήσεις
🎈 1207 – Τζελαλεντίν Ρουμί, Πέρσης μυστικιστής και ποιητής.
🎈 1227 – Πάπας Νικόλαος Δ΄.
🎈 1530 – Τζερόνιμο Μερκουριάλι, Ιταλός φιλόλογος και ιατρός.
🎈 1783 – Ράινερ Ιωσήφ, αρχιδούκας της Αυστρίας.
🎈 1834 – Λουί Μουγιάρ, Γάλλος εφευρέτης.
🎈 1863 – Ράινχαρντ Σέερ, Γερμανός ναύαρχος.
🎈 1870 – Ζαν Μπατίστ Περέν, Γάλλος φυσικός.
🎈 1883 – Μπέρνχαρντ Ρουστ, Γερμανός αξιωματούχος των Ναζί.
🎈 1887 – Λιλ Ντάγκοβερ, Γερμανίδα ηθοποιός.
🎈 1895 – Αλεξάντρ Βασιλιέφσκι, Ρώσος στρατιωτικός.
🎈 1895 – Λιούις Μάιλστοουν, Ρώσος σκηνοθέτης.
🎈 1898 – 🎭 Ορέστης Μακρής, Έλληνας ηθοποιός.
🎈 1909 – Ιάσων Ζηργάνος, Έλληνας στρατιωτικός και κολυμβητής.
🎈 1913 – Μπιλ Ουόλς, Αμερικανός κινηματογραφικός παραγωγός.
🎈 1921 – 🎬 Ντέμπορα Κερ, Σκωτσέζα ηθοποιός.
🎈 1923 – Μαργαρίτα Παπανδρέου-Τσαντ, Αμερικανίδα σύζυγος του Ανδρέα Παπανδρέου.
🎈 1924 – 📚 Τρούμαν Καπότε, Αμερικανός συγγραφέας.
🎈 1924 – 🎭 Νίκος Ρίζος, Έλληνας ηθοποιός.
🎈 1926 – Τηλέμαχος Αλαβέρας, Έλληνας συγγραφέας.
🎈 1928 – 📚 Έλι Βίζελ, Ρουμάνος συγγραφέας.
🎈 1937 – 🎭 Γιάννης Βόγλης, Έλληνας ηθοποιός.
🎈 1939 – Έλλη Φωτίου, Ελληνίδα ηθοποιός.
🎈 1941 – Πολ Μπρέμερ, Αμερικανός διπλωμάτης.
🎈 1945 – Εχούντ Ολμέρτ, Ισραηλινός πολιτικός.
🎈 1946 – 🎤 Έκτορ Λαβό, Πορτορικανός τραγουδιστής.
🎈 1947 – 🎸 Μαρκ Μπόλαν, Άγγλος τραγουδιστής και κιθαρίστας.
🎈 1950 – 🎤 Ρενάτο Ζέρο, Ιταλός τραγουδοποιός.
🎈 1951 – 🏊 Κάθριν Μπολ, Αμερικανίδα κολυμβήτρια.
🎈 1957 – Κυριάκος Αμοιρίδης, Έλληνας διπλωμάτης.
🎈 1957 – 🎬 Φραν Ντρέσερ, Αμερικανίδα ηθοποιός.
🎈 1961 – Μπερνάρ Μακούζα, πρωθυπουργός της Ρουάντα.
🎈 1962 – ⚽ Φρανκ Ράικαρντ, Ολλανδός ποδοσφαιριστής και προπονητής.
🎈 1964 – 🎬 Μόνικα Μπελούτσι, Ιταλίδα ηθοποιός.
🎈 1970 – ⚽ Νίκος Σακελλαρίδης, Έλληνας ποδοσφαιριστής.
🎈 1971 – 🎬 Τζένα Έλφμαν, Αμερικανίδα ηθοποιός.
🎈 1975 – 🎬 Μαριόν Κοτιγιάρ, Γαλλίδα ηθοποιός.
🎈 1975 – 🎭 Όθων Μεταξάς, Έλληνας ηθοποιός.
🎈 1977 – ⚽ Ρόι Κάρολ, Ιρλανδός ποδοσφαιριστής.
🎈 1979 – 🎭 Κλειώ-Δανάη Οθωναίου, Ελληνίδα ηθοποιός, τραγουδίστρια και μουσικός.
🎈 1984 – ⚽ Γιώργος Ελευθερίου, Κύπριος ποδοσφαιριστής.
🎈 1986 – ⚽ Ολιβιέ Ζιρού, Γάλλος ποδοσφαιριστής.
🎈 1997 – 🏎️ Μαξ Φερστάπεν, Ολλανδός οδηγός αγώνων.
🕯️ Θάνατοι
⚫ 420 – Ιερώνυμος, Ρωμαίος ιερέας και θεολόγος.
⚫ 496 – Αθανάσιος Β΄, Πατριάρχης Αλεξανδρείας.
⚫ 1089 – Θεοβάλδος Γ΄, κόμης του Μπλουά.
⚫ 1193 – Ρομπέρ ντε Σαμπλέ, μέγας μάγιστρος των Ιπποτών του Ναού.
⚫ 1246 – Γιαροσλάβ Β΄, πρίγκιπας του Βλαντίμιρ.
⚫ 1612 – 🎨 Φεντερίκο Μπαρότσι, Ιταλός ζωγράφος.
⚫ 1897 – Τερέζ ντε Λισιέ, Γαλλίδα μοναχή και συγγραφέας.
⚫ 1911 – ☦️ Αιμιλιανός, Μητροπολίτης Γρεβενών.
⚫ 1955 – 🎬 Τζέιμς Ντιν, Αμερικανός ηθοποιός.
⚫ 1955 – Μάικλ Τσέχωφ, Ρώσος ηθοποιός.
⚫ 1978 – 🎭 Λαυρέντης Διανέλλος, Έλληνας ηθοποιός.
⚫ 1983 – 🎭 Περικλής Χριστοφορίδης, Έλληνας ηθοποιός.
⚫ 1985 – 🌍 Τσαρλς Ρίχτερ, Αμερικανός σεισμολόγος και φυσικός.
⚫ 1985 – 🎬 Σιμόν Σινιορέ, Γαλλίδα ηθοποιός.
⚫ 1990 – 📚 Πάτρικ Γουάιτ, Αυστραλός συγγραφέας.
⚫ 2000 – 📚 Ιωάννα Τσάτσου, Ελληνίδα συγγραφέας.
⚫ 2004 – Τιμολέων Πάρρης, Έλληνας πολιτικός.
⚫ 2005 – ☦️ Διονύσιος Κυράτσος, Μητροπολίτης Δράμας.
⚫ 2010 – 🎤 Δούκισσα, Ελληνίδα τραγουδίστρια.
🌍 Αργίες και εορτές
🌐 Παγκόσμια Ημέρα Μετάφρασης
🇬🇷 Ημέρα Μνήμης των Εθνικών μας Ευεργετών
☦️ Ορθόδοξη Εκκλησία
🙏 Αιμιλιανού, Μητροπολίτου Γρεβενών, του Μικρασιάτου (†1911).
🙏 Γρηγορίου Ιερομάρτυρος (†335).
🙏 Μαρτύρων Μαρδονίου, Γαϊανής, Ριψιμίας και Στρατονίκου.
🙏 Οσίων Γρηγορίου και Μιχαήλ των Ρώσων.
✨ Η 30ή Σεπτεμβρίου μέσα στον χρόνο
Η τελευταία ημέρα του Σεπτεμβρίου έχει αφήσει έντονο αποτύπωμα στην ιστορία. Από τη Ναυμαχία του Κατακόλου το 1821 και τη δημιουργία του Χρηματιστηρίου Αθηνών, μέχρι την πρεμιέρα του αριστουργηματικού «Μαγικού Αυλού» του Μότσαρτ και σημαντικούς σταθμούς της τεχνολογίας και της παγκόσμιας ιστορίας.
Για τον ελληνικό αθλητισμό ξεχωρίζει η 30ή Σεπτεμβρίου 1979, όταν άρχισε το πρώτο επαγγελματικό πρωτάθλημα της Α΄ Εθνικής, ενώ στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο η ημερομηνία συνδέθηκε και με την επιστροφή του Ντιέγκο Μαραντόνα στα γήπεδα με τη φανέλα της Μπόκα Τζούνιορς.
About the Author
