🌲 Οι μεγάλες δασικές πυρκαγιές δεν επηρεάζουν όλα τα είδη της άγριας πανίδας με τον ίδιο τρόπο, γεγονός που καθιστά αναγκαία μια διαφορετική προσέγγιση στη μεταπυρική διαχείριση, βασισμένη στα επιστημονικά δεδομένα και όχι αποκλειστικά σε γενικευμένες απαγορεύσεις.
🦌 Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο καθηγητής Βιολογίας Άγριας Πανίδας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και διευθυντής του Εργαστηρίου Διαχείρισης Άγριας Πανίδας, Περικλής Μπίρτσας, επισημαίνει ότι οι συνέπειες μιας πυρκαγιάς διαφέρουν σημαντικά ανά είδος.
🔥 Οι άμεσες επιπτώσεις περιλαμβάνουν θανάτους από τις φλόγες, τον καπνό και τις υψηλές θερμοκρασίες. Εξίσου σημαντικές είναι όμως και οι έμμεσες συνέπειες, όπως η απώλεια καταφυγίου, η μείωση τροφής και νερού και η αναγκαστική μετακίνηση των ζώων σε άκαυτες περιοχές.
🌱 Η καμένη γη, ωστόσο, δεν παραμένει «νεκρή». Στα μεσογειακά οικοσυστήματα η βλάστηση μπορεί να ανακάμψει σχετικά γρήγορα, με αποτέλεσμα μία περιοχή που αρχικά είναι αφιλόξενη για ορισμένα είδη, μέσα σε ένα ή δύο χρόνια να εξελιχθεί σε ευνοϊκό ενδιαίτημα για άλλα.
🐇 Χαρακτηριστικά είναι τα στοιχεία από τις μεγάλες πυρκαγιές σε Χαλκιδική, Εύβοια και Έβρο. Σύμφωνα με τον καθηγητή, κατά το πρώτο έτος παρατηρήθηκαν λιγότεροι λαγοί στις καμένες εκτάσεις, όμως το δεύτερο έτος καταγράφηκαν περισσότεροι σε σχέση με τις μη καμένες περιοχές.
🦊 Αντίστοιχα, δεν αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο ούτε τα σαρκοφάγα. Δασόβια είδη, όπως τα κουνάβια, παρουσίασαν μείωση μετά τις πυρκαγιές, ενώ περισσότερο προσαρμοστικά είδη, όπως η αλεπού, φαίνεται να χρησιμοποιούν εντονότερα το μεταπυρικό τοπίο.
🐗 Ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί ο αγριόχοιρος, καθώς πρόκειται για ιδιαίτερα ευπροσάρμοστο και κινητικό είδος. Όπως επισημαίνεται, σε περιοχές όπου ο πληθυσμός του είναι ήδη μεγάλος, μία πολυετής απαγόρευση θήρας μπορεί να αυξήσει προβλήματα, όπως ζημιές σε καλλιέργειες και συγκρούσεις με οχήματα.
⚠️ Ο Περικλής Μπίρτσας υπογραμμίζει ότι η απαγόρευση της θήρας μπορεί να αποτελεί αναγκαίο μέτρο αμέσως μετά από μία μεγάλη πυρκαγιά, δεν μπορεί όμως να είναι το μοναδικό εργαλείο προστασίας. Η διάρκεια και η έκτασή της, σύμφωνα με τον ίδιο, πρέπει να προσαρμόζονται στην πραγματική κατάσταση κάθε περιοχής και στα είδη που χρειάζονται προστασία.
💧 Η μεταπυρική διαχείριση μπορεί να περιλαμβάνει επίσης παροχή νερού ή τροφής, κατάλληλες σπορές, φυτεύσεις καρποφόρων ειδών, διατήρηση ορισμένων καμένων δέντρων που χρησιμοποιούνται από πτηνά και έλεγχο πιέσεων από αδέσποτα ζώα.
📸 Παράλληλα, εργαλεία όπως οι φωτοπαγίδες, οι καταγραφές πεδίου και η τηλεπισκόπηση μπορούν να δώσουν πραγματικά δεδομένα για την εξέλιξη των πληθυσμών και την ανάκαμψη του οικοσυστήματος.
🌍 Το βασικό μήνυμα είναι ότι η φύση μετά τη φωτιά μεταβάλλεται συνεχώς και μαζί της πρέπει να προσαρμόζεται και η διαχείριση. Στόχος δεν είναι απλώς η επιβολή μακροχρόνιων απαγορεύσεων, αλλά η αποκατάσταση ενός λειτουργικού οικοσυστήματος και η διατήρηση υγιών πληθυσμών άγριας πανίδας.
About the Author
