Σε νέα κίνηση με έντονη γεωπολιτική διάσταση προχώρησε η Τουρκία, θεσμοθετώντας δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, με Προεδρικές Αποφάσεις που φέρουν την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. 🇹🇷
Οι δύο περιοχές που επέλεξε η Άγκυρα παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η πρώτη βρίσκεται στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Φετιγιέ και Κας, απέναντι από το Καστελλόριζο, ενώ η δεύτερη στο Βόρειο Αιγαίο, μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης.
🌊 Η περιοχή απέναντι από το Καστελλόριζο
Ιδιαίτερη σημασία έχει η χωροθέτηση του πρώτου θαλάσσιου πάρκου, καθώς η ζώνη που ορίζει η Άγκυρα εκτείνεται από τη Φετιγιέ έως το Κας, αφήνοντας εκτός το Καστελλόριζο και περικλείοντας ουσιαστικά τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το ελληνικό νησί.
Η επιλογή της συγκεκριμένης περιοχής αποκτά πρόσθετη βαρύτητα λόγω των πάγιων διαφορών Ελλάδας και Τουρκίας για τις θαλάσσιες ζώνες και τα δικαιώματα που απορρέουν από το Δίκαιο της Θάλασσας στην Ανατολική Μεσόγειο.
🗺️ Το δεύτερο πάρκο μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης
Το δεύτερο θαλάσσιο πάρκο χωροθετείται στο Βόρειο Αιγαίο, στην ευρύτερη περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης, κοντά στις τουρκικές ακτές της Ραιδεστού και την περιοχή των Δαρδανελίων.
Η κίνηση της Άγκυρας επαναφέρει στο προσκήνιο τις διαφωνίες με την Αθήνα για τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό, αλλά και για την εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας στις συγκεκριμένες περιοχές.
🇹🇷 Η «απάντηση» στις ελληνικές πρωτοβουλίες
Από την τουρκική πλευρά, η δημιουργία των δύο πάρκων παρουσιάζεται ως πρωτοβουλία για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας. Ωστόσο, η χρονική συγκυρία και κυρίως η επιλογή των συγκεκριμένων περιοχών προσδίδουν στην απόφαση έντονη πολιτική και γεωπολιτική διάσταση.
Η Άγκυρα κινείται ουσιαστικά σε συνέχεια της αντίδρασής της στις ελληνικές πρωτοβουλίες για τη δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και το Νότιο Αιγαίο. Οι ελληνικοί σχεδιασμοί είχαν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από την Τουρκία, η οποία είχε αμφισβητήσει τις σχετικές ελληνικές κινήσεις.
📜 Με Προεδρικές Αποφάσεις η θεσμοθέτηση
Τα δύο θαλάσσια πάρκα θεσμοθετήθηκαν με Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου, οι οποίες δημοσιεύθηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως και φέρουν την υπογραφή του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι συγκεκριμένες θαλάσσιες ζώνες είχαν παρουσιαστεί από την Τουρκία και στο παρελθόν. Η νέα εξέλιξη σηματοδοτεί πλέον την επίσημη θεσμοθέτησή τους, σε μια περίοδο κατά την οποία το ζήτημα του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
🇬🇷 Σκληρή απάντηση από την Αθήνα
Άμεση ήταν η αντίδραση της Αθήνας, με το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών να χαρακτηρίζει παράνομη την τουρκική ενέργεια και να υπογραμμίζει ότι δεν μπορεί να παράγει έννομα αποτελέσματα.
Το υπουργείο Εξωτερικών επισημαίνει ότι οι τουρκικές αποφάσεις αφορούν θαλάσσιες περιοχές που εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων.
Σύμφωνα με την ελληνική θέση, στον βαθμό που οι περιοχές αυτές καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η μονομερής θέσπιση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών από την Τουρκία είναι παράνομη, καθώς κανένα κράτος δεν μπορεί να δημιουργεί μονομερώς τέτοιες ζώνες εκτός της εθνικής του δικαιοδοσίας.
Παράλληλα, η Αθήνα υποστηρίζει ότι τα τουρκικά πάρκα είναι παράνομα και στον βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Το υπουργείο Εξωτερικών ξεκαθαρίζει ότι η συγκεκριμένη ενέργεια «δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα», ούτε ως προς τα διεθνή ύδατα ούτε ως προς τα δικαιώματα της Ελλάδας στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.
🇬🇷 Η Αθήνα υπογραμμίζει ακόμη ότι η μονομερής θέσπιση «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων από την Τουρκία σε περιοχές εκτός δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα ούτε να επηρεάσει δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο.
Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα προχώρησε στη θέσπιση Εθνικών Θαλάσσιων Πάρκων στο Ιόνιο και το Αιγαίο, σε πλήρη συμμόρφωση με το Δίκαιο της Θάλασσας και αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Η ελληνική κυβέρνηση τονίζει ότι θα συνεχίσει να ενεργεί για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, τη διαφύλαξη των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας και την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. ⚖️🌊
About the Author
