Η αντιμετώπιση των υψηλών τιμών ενέργειας, ο νέος επταετής προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η στήριξη προς την Ουκρανία βρίσκονται στο επίκεντρο της διήμερης Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, η οποία ξεκινά σήμερα στις 11:00, ώρα Ελλάδας, και ολοκληρώνεται την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου.
Στην ατζέντα των Ευρωπαίων ηγετών περιλαμβάνονται επίσης η μετανάστευση, η ευρωπαϊκή άμυνα, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η διεύρυνση της ΕΕ.
⚡ Αναζήτηση παρεμβάσεων για το ενεργειακό κόστος
Υπό την πίεση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και των επιπτώσεών της στις διεθνείς αγορές, οι «27» αναμένεται να εξετάσουν άμεσα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, παράλληλα με μακροπρόθεσμες λύσεις για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ζητά «άμεση δράση», καλώντας τους ηγέτες να δώσουν κατευθύνσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για στοχευμένα και προσωρινά μέτρα.
Μεταξύ των προτάσεων βρίσκονται η φορολόγηση των έκτακτων κερδών των ενεργειακών εταιρειών, η μείωση του ΦΠΑ και των ειδικών φόρων κατανάλωσης, καθώς και προσωρινές παρεμβάσεις στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.
Η Ελλάδα και η Ιταλία ζητούν μεγαλύτερα περιθώρια δημοσιονομικής ευελιξίας για τη χρηματοδότηση της στήριξης. Η Επιτροπή, από την πλευρά της, επιμένει στην ανάγκη δημοσιονομικής σύνεσης και εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε έναν ευρωπαϊκό φόρο στα έκτακτα ενεργειακά κέρδη, θεωρώντας ότι τα κράτη μέλη μπορούν να αποφασίσουν αποτελεσματικότερα για την εφαρμογή του.
Σύμφωνα με το σχέδιο συμπερασμάτων, οι ηγέτες αναμένεται να ζητήσουν από την Επιτροπή να εξετάσει πρόσθετες παρεμβάσεις για τις υψηλές τιμές. Η τελική διατύπωση παραμένει υπό διαπραγμάτευση.
Παράλληλα, θα εξεταστούν προτάσεις για την παράταση των κρατικών ενισχύσεων στις βιομηχανίες που πλήττονται περισσότερο, τη βελτίωση της λειτουργίας των διυλιστηρίων και την εθελοντική ομαδοποίηση της ενεργειακής ζήτησης. Σε βάθος χρόνου, έμφαση αναμένεται να δοθεί στην καθαρή ενέργεια και στην αναβάθμιση των δικτύων.
💶 Διαφωνίες για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2028–2034
Η συζήτηση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο θα βασιστεί στη συμβιβαστική πρόταση της Ιρλανδικής Προεδρίας. Η πρόταση προβλέπει προϋπολογισμό περίπου 1,622 τρισ. ευρώ, σε σταθερές τιμές του 2025, με περικοπές περίπου 8% ή 141 δισ. ευρώ έναντι της αρχικής πρότασης της Επιτροπής.
Οι αποστάσεις μεταξύ των κρατών μελών παραμένουν μεγάλες. Οι λεγόμενες «φειδωλές» χώρες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Σουηδία και η Ολλανδία, ζητούν βαθύτερες περικοπές. Αντίθετα, οι 17 χώρες των «Φίλων της Συνοχής», στις οποίες συμμετέχει η Ελλάδα, επιδιώκουν τη διατήρηση της χρηματοδότησης για την Κοινή Αγροτική Πολιτική και την πολιτική συνοχής.
Η Επιτροπή προειδοποιεί ότι οι προτεινόμενες μειώσεις ενδέχεται να υπονομεύσουν κοινές ευρωπαϊκές προτεραιότητες, ενώ η Γαλλία ζητά έναν φιλόδοξο προϋπολογισμό με επαρκείς πόρους.
Κρίσιμο ζήτημα αποτελεί και η συμφωνία για νέες πηγές εσόδων της ΕΕ. Στόχος των ευρωπαϊκών θεσμών είναι να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις πριν από τα Χριστούγεννα, αν και ορισμένα κράτη μέλη αμφισβητούν κατά πόσο το χρονοδιάγραμμα είναι εφικτό.
🇺🇦 Στήριξη στην Ουκρανία και εκκρεμότητες στη χρηματοδότηση
Τη δεύτερη ημέρα της Συνόδου αναμένεται στις Βρυξέλλες ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, προκειμένου να ενημερώσει τους Ευρωπαίους ηγέτες για τις ανάγκες της χώρας του, εν μέσω συνεχιζόμενων ρωσικών επιθέσεων κατά αμάχων και κρίσιμων υποδομών.
Οι «27» αναμένεται να επαναβεβαιώσουν τη στήριξή τους προς το Κίεβο και την πρόθεσή τους να εντείνουν την πίεση στη Μόσχα για τον τερματισμό του πολέμου και την έναρξη ουσιαστικών ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων.
Στο σχέδιο συμπερασμάτων εκφράζεται επίσης δυσαρέσκεια για την απόφαση των ΗΠΑ να άρουν προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό ντίζελ.
Στο χρηματοδοτικό σκέλος, η ΕΕ έχει συμφωνήσει σε δάνειο 90 δισ. ευρώ για τη διετία 2026–2027, από τα οποία 60 δισ. προορίζονται για στρατιωτική στήριξη και 30 δισ. για δημοσιονομική ενίσχυση. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της κάλυψης των αναγκών του 2027, με τους ηγέτες να αναμένουν επικαιροποιημένη αξιολόγηση από την Επιτροπή και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.
Στη συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα θα δοθεί έμφαση στην αντιμετώπιση των ρωσικών υβριδικών επιθέσεων και στην κάλυψη κρίσιμων κενών στις στρατιωτικές δυνατότητες των κρατών μελών.
🌍 Μετανάστευση, Μέση Ανατολή και διεύρυνση
Στο μεταναστευτικό, οι συζητήσεις θα επικεντρωθούν στην προστασία των εξωτερικών συνόρων, στην επιτάχυνση των επιστροφών και στη διαχείριση αιφνίδιων μαζικών αφίξεων.
Η πρόεδρος της Επιτροπής έχει αναδείξει την ανάγκη ενός νέου ευρωπαϊκού πλαισίου αντιμετώπισης έκτακτων καταστάσεων, με πρόσθετη ευελιξία στις διαδικασίες συνόρων, ασύλου και επιστροφών όταν τα διαθέσιμα εργαλεία δεν επαρκούν.
Οι ηγέτες θα εξετάσουν επίσης τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις συνέπειές τους για την περιφερειακή σταθερότητα, την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και τη θαλάσσια ασφάλεια.
Στο δείπνο εργασίας της πρώτης ημέρας θα συζητηθούν η διεύρυνση της ΕΕ και οι αναγκαίες εσωτερικές μεταρρυθμίσεις, με ειδική αναφορά στην ενταξιακή πορεία του Μαυροβουνίου.
About the Author
