Π. Μαρινάκης: Η ελευθερία του Τύπου χρειάζεται συγκεκριμένες πρωτοβουλίες 📰

Από την πιστοποιημένη εκπαίδευση για αποστολές υψηλού κινδύνου έως τις αλλαγές στη Συλλογική Σύμβαση Εργασίας

Πιστοποιημένη εκπαίδευση πριν από αποστολές σε εμπόλεμες ή άλλες επικίνδυνες ζώνες προβλέπει η νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας των δημοσιογράφων του δημόσιου τομέα. Το πλαίσιο εξειδικεύεται με Μνημόνιο Συνεργασίας που υπογράφηκε το Σάββατο 7 Νοεμβρίου από φορείς της Πολιτείας, δημοσιογραφικές ενώσεις και τον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό.

Στόχος είναι να οργανωθούν προγράμματα πρακτικής προετοιμασίας και πιστοποίησης, ώστε οι δημοσιογράφοι να γνωρίζουν πώς να αναγνωρίζουν και να αξιολογούν κινδύνους, να μετακινούνται με ασφάλεια, να διαχειρίζονται κρίσιμα περιστατικά και να παρέχουν πρώτες βοήθειες. Η εκπαίδευση θα περιλαμβάνει και ασκήσεις προσομοίωσης. 🦺

Εκπαίδευση για εμπόλεμες ζώνες και φυσικές καταστροφές

Το Μνημόνιο υπέγραψαν εκπρόσωποι του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, του ΓΕΕΘΑ, της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, της ΕΣΗΕΑ, της ΕΣΠΗΤ, του Μορφωτικού Ιδρύματος της ΕΣΗΕΑ και του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού. Παρών ήταν ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης.

Την υπογραφή έβαλαν, μεταξύ άλλων, ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο Γενικός Γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης Δημήτρης Κιρμικίρογλου, η πρόεδρος της ΕΣΗΕΑ Μαρία Αντωνιάδου, ο πρόεδρος του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού Αντώνιος Αυγερινός και ο πρόεδρος της ΕΣΠΗΤ Θεμιστοκλής Μπερεδήμας.

Ο πρώτος κύκλος αφορά 25 δημοσιογράφους δημόσιων μέσων ενημέρωσης και θα περιλαμβάνει τετραήμερη εκπαίδευση σε εγκαταστάσεις των Ενόπλων Δυνάμεων. Στο πρόγραμμα αξιοποιείται και η τεχνογνωσία του Διεθνούς Κέντρου Προστασίας και Εκπαίδευσης Δημοσιογράφων (ICSJ), μέσω της συνεργασίας του με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Παράλληλα, σχεδιάζεται αυτοτελής κύκλος για δημοσιογράφους και τηλεοπτικά συνεργεία που καλύπτουν πυρκαγιές, πλημμύρες, σεισμούς και ανθρωπιστικές κρίσεις. Θα εστιάζει στην αναγνώριση κινδύνων, στα πρωτόκολλα ασφαλούς πρόσβασης και απομάκρυνσης και στη συνεργασία με τις υπηρεσίες Πολιτικής Προστασίας. 🚒

Τι αλλάζει με τη νέα Συλλογική Σύμβαση Εργασίας

Η νέα ΣΣΕ, η οποία υπογράφηκε τον Αύγουστο, ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2026 έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027 και αντικαθιστά τη σύμβαση της 23ης Μαΐου 2024.

Το πεδίο εφαρμογής της αφορά πλέον δημοσιογράφους με συμβάσεις ιδιωτικού δικαίου αορίστου ή ορισμένου χρόνου στον δημόσιο τομέα, όπως αυτός ορίζεται στο άρθρο 14 του ν. 4270/2014.

Κεντρική πρόβλεψη είναι ότι δημοσιογράφος δεν θα συμμετέχει σε αποστολή σε εμπόλεμη ή επικίνδυνη ζώνη χωρίς να έχει ολοκληρώσει πιστοποιημένη εκπαίδευση. Το κόστος καλύπτουν τα Μέσα, προβλέπεται ειδική άδεια με αποδοχές και χορηγείται πιστοποιητικό βάσει διεθνών προτύπων. Οι σχετικές προβλέψεις χαρακτηρίζονται ελάχιστα πρότυπα προστασίας. Στους δικαιούχους αποζημίωσης προστίθενται, πέρα από τα ανήλικα τέκνα, και τα προστατευόμενα ενήλικα τέκνα.

Όροι για τη χρήση δημοσιογραφικού έργου από την τεχνητή νοημοσύνη 🤖

Η νέα σύμβαση θέτει όρους για τη χρήση δημοσιογραφικού έργου, φωνής και εικόνας από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Για την εκπαίδευση, ανάπτυξη ή λειτουργία τέτοιων συστημάτων απαιτείται η συναίνεση του δημοσιογράφου.

Οι εργοδότες υποχρεούνται επίσης να υιοθετήσουν και να ενσωματώσουν τον Κώδικα Δεοντολογίας της ΠΟΕΣΥ για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.

Νέος μηχανισμός για καταγγελίες και παρενόχληση

Αναμορφώνεται το άρθρο 2Α για την ισότητα, τη συμπερίληψη και την παρενόχληση. Προβλέπεται μηχανισμός καταγγελιών με εμπιστευτικότητα και προστασία όσων καταγγέλλουν ή καταθέτουν ως μάρτυρες από αντίποινα.

Αν η καταγγελία αφορά πρόσωπο της διοίκησης, η υπόθεση θα εξετάζεται από ανεξάρτητο δίαυλο, έξω από την ιεραρχία. Στην αρμόδια επιτροπή θα συμμετέχουν εξωτερικοί εμπειρογνώμονες, χωρίς δικαίωμα ψήφου σε ζητήματα δικαίου, έμφυλης βίας ή ψυχικής υγείας. Σε φορείς με λιγότερους από 50 δημοσιογράφους προβλέπεται η σύσταση κοινού οργάνου σε επίπεδο εποπτεύοντος φορέα.

Τα μέλη των επιτροπών θα παρακολουθούν υποχρεωτική εκπαίδευση για τον χειρισμό καταγγελιών με προσέγγιση που λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες του θύματος, καθώς και για την έμφυλη και διαδικτυακή βία. Προβλέπεται ακόμη ετήσια έκθεση προς τη διοίκηση, τις δημοσιογραφικές ενώσεις και τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης.

Ψυχολογική υποστήριξη πριν και μετά τις αποστολές 🧠

Η σύμβαση προβλέπει δωρεάν και εμπιστευτική ψυχολογική υποστήριξη με εξειδίκευση στο τραύμα, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά από αποστολή. Η πρόβλεψη καλύπτει και δημοσιογράφους που επεξεργάζονται επιβαρυντικό υλικό χωρίς να βρίσκονται στο πεδίο, καθώς και τις οικογένειες δημοσιογράφων που έχασαν τη ζωή τους, τραυματίστηκαν ή απήχθησαν.

Για την ενίσχυση της εκπροσώπησης των γυναικών, η πρόβλεψη για κατώτατο αριθμό θέσεων ευθύνης αντικαθίσταται από γνωμοδότηση για την ενίσχυσή της. Παράλληλα, προβλέπονται βάση δεδομένων γυναικών εμπειρογνωμόνων και οδηγίες για μη σεξιστική γλώσσα.

Αλλαγές στην οργάνωση της εργασίας και στις συνδικαλιστικές άδειες

Η ευθύνη του ενημερωτικού έργου ανατίθεται σε δημοσιογράφο που είναι μέλος αναγνωρισμένης ένωσης της ΠΟΕΣΥ ή διαθέτει πενταετή προϋπηρεσία και, επικουρικά, διετή. Προστίθενται επίσης ειδικές αναφορές στους απεσταλμένους και τους ανταποκριτές εσωτερικού, ενώ καταργείται η υποχρέωση εβδομαδιαίας έγκρισης του προγράμματος εργασίας.

Στις συνδικαλιστικές άδειες καταργείται η κλίμακα των τριών έως πέντε ημερών τον μήνα. Αντί αυτής, προβλέπεται πλήρης απαλλαγή από την εργασία για πέντε μέλη Διοικητικών Συμβουλίων της ΕΣΗΕΑ, της ΕΣΠΗΤ και της ΠΟΕΣΥ. Με την προηγούμενη σύμβαση, η πρόβλεψη αφορούσε μόνο την ΠΟΕΣΥ.

Αυξημένες παροχές και νέες οικονομικές ενισχύσεις 💶

Η νέα ΣΣΕ αυξάνει σειρά μη μισθολογικών παροχών:

Τροφεία: Καταργείται το όριο των 22 ημερών τον μήνα και η εξαίρεση όσων βρίσκονται σε άδεια. Τα τροφεία καταβάλλονται πλέον και σε άδεια λόγω σοβαρής ασθένειας, με ετήσιο σύνολο 1.452 ευρώ.
Βρεφονηπιακοί σταθμοί: Η ενίσχυση αυξάνεται από 300 σε έως 400 ευρώ τον μήνα ανά παιδί, μέχρι την ηλικία των πέντε ετών.
Δώρα εορτών: Το ετήσιο ποσό αυξάνεται από 400 σε 500 ευρώ και καταβάλλεται σε δύο δόσεις των 250 ευρώ, την 1η Απριλίου και την 1η Δεκεμβρίου.
Ηλεκτρονικός εξοπλισμός: Η παροχή αυξάνεται από 250 σε 300 ευρώ ανά διετία.
Κατασκηνώσεις και δραστηριότητες: Η ενίσχυση ανεβαίνει από 300 σε έως 400 ευρώ ετησίως, ενώ η ηλικιακή κάλυψη διευρύνεται από τα 5–15 στα 5–16 έτη και επεκτείνεται σε εξωσχολικές δραστηριότητες.

Προστίθενται επίσης νέες παροχές: 150 ευρώ ετησίως για εργαλεία δημοσιογραφικής έρευνας και τεκμηρίωσης, 600 ευρώ για γέννηση ή υιοθεσία τέκνου, 400 ευρώ ετησίως για σχολικά είδη και 500 ευρώ για την εισαγωγή τέκνου σε ΑΕΙ ή ΑΤΕΙ.

Προβλέπονται ακόμη δάνεια έως τρεις μικτούς μισθούς ή προκαταβολές έως 3.000 ευρώ. Σε περίπτωση θανάτου εργαζομένου εν ενεργεία, στους κληρονόμους καταβάλλεται ποσό ίσο με την αποζημίωση συνταξιοδότησης.

Η δήλωση του Παύλου Μαρινάκη

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε ότι η στήριξη των δημοσιογράφων και η ενίσχυση της ασφάλειας και των εργασιακών τους δικαιωμάτων αποτελούν προτεραιότητα της κυβέρνησης. Αναφέρθηκε στη νέα Συλλογική Σύμβαση και στο Μνημόνιο για την εκπαίδευση δημοσιογράφων σε εμπόλεμες ζώνες, χαρακτηρίζοντας την υπογραφή του «ένα ακόμη ουσιαστικό βήμα» για την προστασία τους.

«Η ελευθερία του Τύπου δεν διασφαλίζεται με λόγια, αλλά με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες που στηρίζουν έμπρακτα τους ανθρώπους της ενημέρωσης», ανέφερε. 📰