Η ενεργειακή κρίση συνεχίζει να πιέζει ασφυκτικά τα νοικοκυριά, με τις τιμές των καυσίμων να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα και τη βενζίνη να αγγίζει ακόμη και τα 2 ευρώ το λίτρο. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση επεξεργάζεται ένα σχέδιο παρέμβασης με στόχο τη συγκράτηση της ακρίβειας, επιστρατεύοντας τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ), σε συνδυασμό με ειδική ρήτρα ευελιξίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η προτεινόμενη μείωση του ΕΦΚ δεν θα είναι μόνιμη, αλλά θα έχει προσωρινό χαρακτήρα, προκειμένου να περιοριστούν οι απώλειες στα δημόσια έσοδα και να διατηρηθεί η δημοσιονομική ισορροπία. Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης των πολιτών και στη διασφάλιση των στόχων του προϋπολογισμού.
Σήμερα, ο ΕΦΚ στη βενζίνη φτάνει τα 70 λεπτά ανά λίτρο, ενώ στο πετρέλαιο είναι ελαφρώς χαμηλότερος. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πρώτες θέσεις μεταξύ των χωρών με υψηλή έμμεση φορολογία, γεγονός που ενισχύει τα κρατικά έσοδα αλλά επιβαρύνει σημαντικά τους καταναλωτές. Σύμφωνα με τα στοιχεία του προϋπολογισμού, τα ετήσια έσοδα από τον ΕΦΚ ανέρχονται σε 2,095 δισ. ευρώ για τη βενζίνη και 1,5 δισ. ευρώ για το πετρέλαιο.
Το βάρος για τους πολίτες γίνεται ακόμη μεγαλύτερο λόγω του ΦΠΑ 24%, ο οποίος υπολογίζεται πάνω στον ήδη υψηλό ΕΦΚ. Έτσι, φόροι και τέλη φτάνουν να αποτελούν το 60,40% της τελικής τιμής των καυσίμων, με αποτέλεσμα ο καταναλωτής να πληρώνει περισσότερα στο κράτος παρά για το ίδιο το προϊόν. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει και τα οφέλη από πιθανές μειώσεις στις διεθνείς τιμές πετρελαίου, καθώς η αποκλιμάκωση στη λιανική είναι μικρή.
Την ίδια ώρα, η άνοδος της τιμής του αργού πετρελαίου, που ξεπέρασε τα 108 δολάρια το βαρέλι, διατηρεί τις τιμές στα πρατήρια σε υψηλά επίπεδα, ιδιαίτερα στην περιφέρεια και τα νησιά, όπου ήδη ξεπερνούν τα 2 ευρώ το λίτρο.
Κεντρικός στόχος της ελληνικής πρότασης είναι η ενεργοποίηση ειδικής ρήτρας διαφυγής σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η οποία θα επιτρέπει τη μείωση των ΕΦΚ σε περιόδους έντονων αυξήσεων στις διεθνείς τιμές ενέργειας, χωρίς το δημοσιονομικό κόστος να επιβαρύνει τα ελλείμματα ή τους στόχους πλεονασμάτων. Η πρόταση αναμένεται να τεθεί στο τραπέζι της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ, με την Αθήνα να επιδιώκει ευρωπαϊκή στήριξη για την αντιμετώπιση της ενεργειακής πίεσης.
🔚 Η μάχη κατά της ακρίβειας στα καύσιμα περνά πλέον και από τις Βρυξέλλες, με την ελληνική κυβέρνηση να αναζητά ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανόνες. Το αν το σχέδιο θα αποδώσει, θα εξαρτηθεί τόσο από τις ευρωπαϊκές αποφάσεις όσο και από την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας, που συνεχίζουν να καθορίζουν την καθημερινότητα των πολιτών.
