Η βαριά ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης προκαλεί αναταράξεις στο εσωτερικό του κόμματος και αλλάζει τους συσχετισμούς ενόψει της μάχης για το προεδρικό χρίσμα του 2028. Ο κυβερνήτης της Φλόριντα, Ρον ΝτεΣάντις, άσκησε δημόσια κριτική στην ηγεσία της παράταξης και πήρε αποστάσεις από τον Ντόναλντ Τραμπ, ενώ ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς βλέπει τη σύνδεσή του με τον πρόεδρο να μετατρέπεται σε πολιτικό βάρος. 🏛️
Οι Ρεπουμπλικανοί έχασαν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου. Το αποτέλεσμα αναζωπύρωσε τη συζήτηση για τα αίτια της ήττας, αλλά και για το ποιοι θα διεκδικήσουν την ηγεσία του κόμματος στις επόμενες προεδρικές εκλογές.
🪨 ΝτεΣάντις: «Πολιτικό ισοδύναμο πλήγματος μετεωρίτη»
Ο Ρον ΝτεΣάντις χαρακτήρισε την εκλογική συντριβή «πολιτική καταστροφή», προειδοποιώντας ότι μπορεί να αποδυναμώσει τους Ρεπουμπλικανούς για χρόνια. Περιέγραψε το αποτέλεσμα ως «πολιτικό ισοδύναμο πλήγματος μετεωρίτη» και υποστήριξε ότι σε πολλές περιοχές της χώρας το κόμμα κινδύνευσε να εξαφανιστεί από τον εκλογικό χάρτη.
Ο κυβερνήτης της Φλόριντα απέρριψε την ερμηνεία του Τραμπ ότι το αποτέλεσμα οφείλεται κυρίως στην «ποιότητα» των υποψηφίων. Κατά τον ΝτεΣάντις, οι ψηφοφόροι δεν επέλεξαν τους Δημοκρατικούς επειδή είχαν θετική άποψη γι’ αυτούς· αντίθετα, απέρριψαν τους Ρεπουμπλικανούς στην Ουάσιγκτον.
Ο ΝτεΣάντις αναγνώρισε ότι ο πόλεμος στο Ιράν και η αύξηση των τιμών των καυσίμων επηρέασαν την ψήφο. Εκτίμησε, παράλληλα, ότι το κόμμα του μπορεί να δυσκολευτεί να ανακτήσει τον έλεγχο του Κογκρέσου για χρόνια, εκφράζοντας αμφιβολίες ακόμη και για τις προοπτικές του στις εκλογές του 2028. ⛽
Η εικόνα στη Φλόριντα ήταν διαφορετική από εκείνη που καταγράφηκε σε μεγάλο μέρος της χώρας: οι Ρεπουμπλικανοί δεν υπέστησαν αντίστοιχες απώλειες. Ο ΝτεΣάντις απέδωσε την αντοχή του κόμματος στην πολιτεία του στα πεπραγμένα της κυβέρνησής του και στην εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων προς τον ίδιο.
Ο 48χρονος κυβερνήτης είχε αναμετρηθεί με τον Τραμπ για το χρίσμα του κόμματος το 2024, αλλά αποσύρθηκε μετά τα δυσμενή αποτελέσματα στην Άιοβα και στη συνέχεια τον στήριξε. Δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο νέας υποψηφιότητας το 2028. Η θητεία του στη Φλόριντα ολοκληρώνεται τον Ιανουάριο του 2027.
📉 Πίεση στον Βανς και στον κύκλο Τραμπ
Η ήττα θεωρείται πλήγμα για τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος πριν από τις εκλογές εμφανιζόταν ως το μεγάλο φαβορί για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών το 2028. Ο 42χρονος αντιπρόεδρος είχε ταυτίσει την προεκλογική του παρουσία με τον Τραμπ, συμμετέχοντας σε συγκεντρώσεις σε αμφίρροπες πολιτείες.
Μετά την ήττα, ο Βανς επιχείρησε να αποσυνδέσει την πολιτική του πορεία από το αποτέλεσμα, αποδίδοντάς το στον αντιδημοφιλή πόλεμο των ΗΠΑ κατά του Ιράν. Η προσπάθειά του, ωστόσο, μπορεί να αποδειχθεί δύσκολη: οι ψηφοφόροι ενδέχεται να τον θεωρήσουν μέρος της κυβέρνησης που κρίθηκε στις κάλπες.
Οι αντιπρόεδροι συχνά αντιμετωπίζουν αυτό το πρόβλημα όταν επιχειρούν να διεκδικήσουν την προεδρία. Η Κάμαλα Χάρις, για παράδειγμα, δυσκολεύτηκε το 2024 να αποστασιοποιηθεί από τον Τζο Μπάιντεν, με τον οποίο είχε υπηρετήσει ως αντιπρόεδρος.
Στη συζήτηση για τη διαδοχή του Τραμπ έχει ακουστεί και το όνομα του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Ο 55χρονος πολιτικός κράτησε χαμηλό προφίλ στην προεκλογική εκστρατεία, αλλά θα χρειαστεί επίσης να αντιμετωπίσει ερωτήματα για την ευθύνη της κυβέρνησης στον πόλεμο με το Ιράν. 🇺🇸
🔴 Οι πιθανοί διεκδικητές των Ρεπουμπλικανών
Η ήττα μπορεί να ενισχύσει υποψηφίους που θα επιχειρήσουν να εμφανιστούν ως εναλλακτική στη σημερινή κομματική ηγεσία. Ο ΝτεΣάντις είναι ένας από αυτούς, καθώς έχει ήδη βρεθεί απέναντι στον Τραμπ σε εσωκομματική διαδικασία και επικαλείται τις επιδόσεις των Ρεπουμπλικανών στη Φλόριντα.
Πιθανή υποψηφιότητα έχει αφήσει ανοιχτή και ο γερουσιαστής του Τέξας Τεντ Κρουζ, ο οποίος είχε αναμετρηθεί με τον Τραμπ για το χρίσμα το 2016. Οι ισχυρές επιδόσεις των Δημοκρατικών σε πολιτείες που θεωρούνται προπύργια των συντηρητικών, ωστόσο, μπορεί να επηρεάσουν τις πιθανότητές του.
🔵 Οι Δημοκρατικοί βλέπουν ευκαιρίες για το 2028
Στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών, οι ενδιάμεσες εκλογές ενίσχυσαν τις προοπτικές αρκετών πιθανών διεκδικητών του χρίσματος. Ένα από τα ονόματα που ξεχωρίζουν είναι ο 39χρονος γερουσιαστής της Τζόρτζια, Τζον Όσοφ, του οποίου η επανεκλογή αναζωπύρωσε τα σενάρια για μελλοντική προεδρική υποψηφιότητα, παρά τις δικές του διαψεύσεις.
Στη συζήτηση βρίσκεται και ο κυβερνήτης της Πενσιλβάνια, Τζος Σαπίρο, ο οποίος επανεξελέγη σε μια πολιτεία που συχνά κρίνεται σε οριακές αναμετρήσεις. Το 2024 είχε εξεταστεί ως πιθανός υποψήφιος αντιπρόεδρος στο πλευρό της Κάμαλα Χάρις.
Η Χάρις εμφανιζόταν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές ως φαβορί για το χρίσμα, όμως στο εσωτερικό των Δημοκρατικών υπάρχουν στελέχη που θα προτιμούσαν ένα νέο πρόσωπο, χωρίς προηγούμενη ήττα σε προεδρικές εκλογές.
Στους πιθανούς διεκδικητές συγκαταλέγονται επίσης ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, η βουλευτής της Νέας Υόρκης Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ, ο κυβερνήτης του Ιλινόι Τζέι Μπι Πρίτζκερ, ο κυβερνήτης του Κεντάκι Άντι Μπεσίρ και ο γερουσιαστής της Αριζόνα Μαρκ Κέλι. Η Οκάσιο-Κορτέζ έχει δηλώσει ότι εξετάζει το ενδεχόμενο υποψηφιότητας, εκφράζοντας παράλληλα επιφυλάξεις για τις πιθανότητές της.
📍 Η εκλογική αναμέτρηση του 2028 απέχει ακόμη, όμως το αποτέλεσμα των ενδιάμεσων εκλογών έχει ήδη αλλάξει την πολιτική συζήτηση. Στους Ρεπουμπλικανούς, η ήττα φέρνει αντιπαράθεση για τις ευθύνες και την επόμενη ημέρα· στους Δημοκρατικούς, ενισχύει τα σενάρια για μια ανοιχτή μάχη διαδοχής.
