🚢 Ναυτιλία: Τριπλάσια χρηματοδότηση για τα πράσινα καύσιμα ζητούν οι Ευρωπαίοι εφοπλιστές

💶 Η πρόταση της Κομισιόν δεν επαρκεί, υποστηρίζει η ECSA

Τριπλασιασμό των δικαιωμάτων εκπομπών που θα διατεθούν για την πράσινη μετάβαση της ναυτιλίας ζητά η Ένωση Ευρωπαίων Εφοπλιστών (ECSA). Σύμφωνα με μελέτη της, απαιτούνται τουλάχιστον 33 δισ. ευρώ για την περίοδο 2028–2040, έναντι περίπου 11 δισ. ευρώ που αντιστοιχούν στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. 📊

Οι υπολογισμοί βασίζονται σε υποθετική τιμή 100 ευρώ ανά δικαίωμα εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Κεντρικό επιχείρημα της ECSA είναι ότι τα βιώσιμα εναλλακτικά ναυτιλιακά καύσιμα κοστίζουν κατά μέσο όρο τέσσερις φορές περισσότερο από τα συμβατικά, γεγονός που δυσκολεύει τις εταιρείες να προχωρήσουν στις απαιτούμενες επενδύσεις. ⛽

⚙️ Πώς προβλέπεται να λειτουργήσει ο μηχανισμός

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο ευρωπαϊκός μηχανισμός SMAP (Sustainable Maritime Alternative Propulsion), ο οποίος σχεδιάζεται για να στηρίξει τη χρήση καθαρότερων καυσίμων και τεχνολογιών. Η πρόταση της Κομισιόν προβλέπει τη διάθεση 110 εκατομμυρίων δικαιωμάτων εκπομπών για το διάστημα 2028–2040. Η ECSA ζητά να αυξηθούν τουλάχιστον στα 330 εκατομμύρια. 🌱

Τα δικαιώματα έχουν οικονομική αξία και, μέσω του μηχανισμού, θα μπορούν να καλύπτουν μέρος του πρόσθετου κόστους που συνεπάγεται η χρήση εναλλακτικών καυσίμων ή η εγκατάσταση νέων τεχνολογιών. Η πρόταση προβλέπει κάλυψη του 55% της εναπομένουσας διαφοράς κόστους για βιοαέριο και προηγμένα βιοκαύσιμα, του 80% για υδρογόνο χαμηλών εκπομπών και συναφή καύσιμα και έως του 90% για ανανεώσιμα καύσιμα μη βιολογικής προέλευσης. Αντίστοιχο ποσοστό προβλέπεται για επιλέξιμες τεχνολογίες. ⚙️

Η ECSA προειδοποιεί, ωστόσο, ότι τα ποσοστά ενίσχυσης δεν είναι εγγυημένα. Αν τα αιτήματα χρηματοδότησης ξεπεράσουν τους διαθέσιμους πόρους, η στήριξη θα μειωθεί αναλογικά. Για τον κλάδο, επομένως, η επάρκεια των δικαιωμάτων θεωρείται κρίσιμη και για τον προγραμματισμό των επενδύσεων. 📉

💰 Η συνεισφορά της ναυτιλίας στο EU ETS

Η μελέτη επισημαίνει ότι η ναυτιλία αντιπροσωπεύει περίπου το 10% των εκπομπών που υπάγονται στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων, αλλά αγοράζει περίπου 90 εκατομμύρια δικαιώματα ετησίως — σχεδόν το 20% των δικαιωμάτων που δημοπρατούνται στο πλαίσιο του EU ETS. Με τιμή 100 ευρώ ανά δικαίωμα, η ετήσια επιβάρυνση του κλάδου υπολογίζεται σε περίπου 9 δισ. ευρώ. 💶

Από το έτος εκπομπών 2026, οι ναυτιλιακές εταιρείες υποχρεούνται, σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, να καλύπτουν το 100% των εκπομπών που εμπίπτουν στο σύστημα. Η ECSA σημειώνει επίσης ότι η ναυτιλία δεν έχει λάβει δωρεάν δικαιώματα, σε αντίθεση με ορισμένους άλλους κλάδους της ευρωπαϊκής οικονομίας. ⚓

Με την παραδοχή ότι οι εκπομπές θα παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα, η συνολική υποχρέωση του κλάδου για την περίοδο 2028–2040 υπολογίζεται σε περίπου 1,17 δισ. δικαιώματα, αξίας 117 δισ. ευρώ με βάση την ίδια ενδεικτική τιμή. Η ECSA εκτιμά ότι η διάθεση 330 εκατομμυρίων δικαιωμάτων θα αντιστοιχούσε περίπου στο 28% αυτής της επιβάρυνσης, ενώ η πρόταση της Κομισιόν θα κάλυπτε περίπου το 9%. 📈

🚢 Νέα πλοία και ανάγκη για υποδομές

Οι Ευρωπαίοι πλοιοκτήτες αντιπροσωπεύουν, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται η ECSA, το 44% της χωρητικότητας των πλοίων υπό παραγγελία παγκοσμίως που μπορούν να χρησιμοποιούν βιώσιμα καύσιμα. Η Ένωση υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι η κατασκευή νέων πλοίων από μόνη της δεν αρκεί για να μειωθούν οι εκπομπές. 🛳️

Για να προχωρήσει η μετάβαση, χρειάζονται επαρκείς ποσότητες εναλλακτικών καυσίμων σε ανταγωνιστικές τιμές, κατάλληλες υποδομές και νέες τεχνολογίες. Η ECSA ζητά, παράλληλα, να ενταχθούν στις επιλέξιμες επενδύσεις έργα ενεργειακής αποδοτικότητας, τα οποία μπορούν να μειώσουν άμεσα την κατανάλωση καυσίμων και τις εκπομπές των πλοίων. 🔋

🌍 Δυνητική μείωση έως 9 εκατ. τόνους CO₂

Η ECSA επικαλείται εκτίμηση επιπτώσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σύμφωνα με την οποία η εφαρμογή του SMAP θα μπορούσε να μειώσει τις ετήσιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 1,7 έως 9 εκατομμύρια τόνους ισοδύναμου CO₂ έως το 2035, ανάλογα με το ύψος της χρηματοδότησης. 🌿

Η Ένωση υποστηρίζει ότι η ενίσχυση του μηχανισμού θα βοηθήσει στη δημιουργία αγοράς εναλλακτικών καυσίμων και στην επίτευξη των στόχων του ευρωπαϊκού κανονισμού FuelEU Maritime. Αναγνωρίζει, πάντως, ότι οι προβλέψεις συνοδεύονται από αβεβαιότητες, καθώς οι μελλοντικές τιμές των καυσίμων, η παραγωγική δυνατότητα και η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών δεν μπορούν να εκτιμηθούν με ακρίβεια. 📋